Ergens bij horen

Via twitter raak je in gesprek met een journalist uit Amerika, op facebook zie je je nichtjes in Australië opgroeien en op LinkedIn blijf je op de hoogte van de carrière keuzes van collega’s uit een ver verleden. De wereld lijkt met alle moderne communicatiemiddelen zo klein geworden. Contacten onderhouden en relaties aangaan is een eitje anno 2015 toch?

Toch is dat niet wat we bij ons in de praktijk zien. Sterker nog: mensen lijken meer dan ooit te worstelen met intermenselijk contact.

De wereld leek ‘vroeger’ redelijk overzichtelijk. Je ging werken bij bedrijf x, maakte 4 stappen op de carrière ladder en ging 40 jaar later met pensioen. Die tijd is voorbij. Inmiddels lijkt alles en iedereen in continue beweging op de arbeidsmarkt.

En niet iedereen kan daar in mee. Reorganisaties, flexplekken, zelfsturende teams, het nieuwe werken en vrije functie omschrijvingen; het levert nog al eens onrust op. Want waar hoor je bij? Op wie kun je bouwen? Wie bepaalt de grens en waar ligt welke verantwoordelijkheid? Is degene die het langst in dienst is degene met de meeste autoriteit? Of degene met het hoogste salaris? Luisteren we naar degene met de meest uitgesproken mening of levert de rustige collega die vooral observeert de meest zinvolle bijdrage aan het teamoverleg?

In de praktijk blijkt dat het loslaten van de traditionele organisatiestructuren tot grote verwarring en onderlinge irritaties kan leiden op een afdeling. En geïrriteerde mensen communiceren vaak niet, of niet (meer) effectief. Dat leidt vaak tot isolement. Men raakt de verbinding kwijt. En dan duurt de werkdag lang. En wordt vergaderen steeds vervelender. Soms wordt de sfeer zo naar dat zelfs de klant in de winkel, de leerling in de klas of de patiënt in de huisartsenpraktijk voelt dat er een koude oorlog gaande is.

Een mediator kan helpen om de balans terug te brengen in een team. Helder krijgen welke belangen met elkaar lijken te strijden en welke principes daaronder verborgen kunnen liggen. Aan tafel blijken de behoeftes en standpunten vaak minder ver uit elkaar liggen dan vooraf gedacht. Dan kom je erachter dat er in bijna ieder team met goede wil, goede afspraken en wederzijds respect ruimte is voor verschillende soorten mensen.

Samenwerken is geen kunstje, wel een ambacht. Met goede wil kun je veel van elkaar leren. En er is voor ons mediators niets mooiers dan mensen als mens en professional, ook na een fors conflict, samen te zien groeien.

Stilte

Een paar maanden geleden was ik een aantal dagen op stilte retraite. Na een drukke periode me even terugtrekken in een bosrijke omgeving bij de Fraters Maristen in Nijmegen. Zo’n afgelegen omgeving vol rust helpt om weer even bij mijn eigen kern te komen. Wie ben ik en wat wil ik betekenen. Als professional maar ook als mens privé.

Stilte is een bijzonder iets. Het ‘niets’ kan heel zwaar en beladen voelen. Stilte kan ook wonderschoon zijn, waarin alles vanzelf op de juiste plek valt.

Tijdens een mediation sessie is het, zeker in het begin, hard werken om iedereen een stem te geven en te zorgen dat er zo goed als het kan, luisteren te stimuleren.

De momenten dat het gesprek stokt, een eerste stilte valt, zijn vaak de kantelmomenten. Ineens is er iets geraakt. Deelnemers hebben plots geen standaard defensief antwoord of emotionele respons paraat. Je ziet de radertjes werken en voelt de kwetsbaarheid van het moment.

Die stilte is goud waard. Vaak een eerste begin, het conflict komt in beweging. De ruimte voor een oplossing neemt toe. “Oja, hier gaat het eigenlijk echt over.”  Of “o nee, ook ik heb iets te verliezen. Dit kan zo niet verder.”

Als mediator is het soms spannend om de stilte te laten zijn. Op het juiste moment niet gaan samenvatten of doorvragen maar de stilte de regie geven.

In mijn eigen stilte retraite voelde ik van top tot teen hoe graag ik een bruggenbouwer ben en met mensen werk. Op zoek naar de verhalen achter de boosheid en frustratie, en op zoek naar kansen. Gelukkig maar, want dat is wat mediation is. Mensen verbinden met een nieuwe toekomst. Een nieuw verhaal.

Mediation is….

Afgelopen week mocht ik op een prachtlokatie op de Veluwe in conclaaf met een groep bevlogen mediators om vorm te geven aan ons ambassadeurschap. Onze beroepsvereniging NMv zet zich in voor meer bekendheid van het vak bij het Nederlands publiek. Want ‘wij’ mediators denken dat er veel meer mensen gebaat zijn bij inzet van mediation als volwaardig alternatief voor de juridische weg. Dus wij gingen aan de slag met onze “pitch”.

Hoe vertel je nu aan een breed publiek waar mediation voor staat? Focus je dan op dat wat ons onderscheid van juristen en de juridische weg? Want, ja – vaak levert mediation een snellere en verhoudingsgewijs goedkopere oplossing op. Maar zijn snelheid en kosten een hoofdmotief voor mensen die een einde willen maken aan een conflict?

Leg je als ‘verkoper’ van de dienst mediation misschien de nadruk op het herstel of behoud van de relatie? Of klinkt dat weer te soft en therapeutisch? Is autonomie een woord dat aanslaat bij een breder publiek? Of teveel jargon? En ook: hoe vrijwillig voelt mediation, als een werknemer weet dat niet meewerken betekent dat de werkgever waarschijnlijk wel naar de rechter stapt? En die vertrouwelijkheid – voor ons als professional de basis van het mediationproces – hoe zwaarwegend telt dat argument voor u als u moet kiezen tussen een organisatieadviseur, mediator of advocaat?

Kortom, een hele hoop argumenten om voor mediation te kiezen passeerden de revue. En welk argument aanslaat bij welke doelgroep, tja…..

Mijn subgroep kwam met de algemene definitie

Mediation is het professioneel begeleiden van mensen in een vastgelopen conflict, waarbij ze samen zoeken naar een passende oplossingen.

En of mediation een passend instrument is in uw concrete conflictsituatie, en of een bepaalde mediator past bij de mensen die onder zijn of haar begeleiding nader tot elkaar moeten komen, is een kwestie van aftasten en vooral: maatwerk. Dat bespreek je niet in een pitch, maar in een persoonlijk contact.

Ik ben er vurig van overtuigd dat mediation één van de meest integere en kansrijke manieren is om een conflict te onderzoeken en, in veel gevallen op te lossen. Vandaar dat ik dan ook graag optreed als ambassadeur van dit vak.

Mocht jij / mocht u als (HR) organisatie, groep ondernemers of professionals in een aanverwante sector meer willen weten over mediation, bel of mail gerust. Dan komen we graag vrijblijvend meer vertellen over de mogelijkheden van mediation bij dreigende en geëscaleerde conflictsituaties.