Week van de Rechtspraak

Het is deze week de Week van de Rechtsspraak. Alle rechtbanken in Nederland gooien hun deuren open om te laten zien wat ze doen, en waarom ze dat doen.

Een mooi initiatief om de ‘burger’ – wij allemaal dus – meer te betrekken bij rechtsspraak. Tot en met zondag 11 september allerlei publieksactiviteiten door het hele land, kijk hier voor de agenda

Conflictbeslechting
In de tijd dat ik net rechten studeerde aan de UvA vond ik debatteren en pleitten erg leuk, maar zag ik ook een carrière als rechter wel zitten. Het leek me mooi om de strijd tussen mensen te kunnen beslechten, op basis van redelijke, rationele en vooraf bepaalde normen en waarden. Die wij in onze democratie samen hebben vastgelegd.

Was het maar zo zwart wit! Een kleine twintig jaar later ken ik heel wat rechters en advocaten. Niet alleen is de toepassing van de wet niet altijd eenvoudig, ook vindt iedereen iets van de strafmaat.

“Oorlog”
Ingewikkelder nog, is dat conflicten vaak niet echt gaan om een juridisch misverstand. Ruzie heeft te maken met elkaar het licht in de ogen niet meer kunnen gunnen.“Jij zal verliezen, want ik heb gelijk.” Flink verharde emoties zorgen voor een strijdbare partijen, met twee afzonderlijke advocaten die zo goed als mogelijk zijn cliënt bijstaan vanuit diens positie.

Twee verliezers
Veel rechters en advocaten worstelen professioneel met die alles of niets mentaliteit. Met lede ogen zien zij dat de tunnelvisie van de betrokken partijen vaak weinig ruimte biedt duurzame oplossingen. Zeker als er dan kinderen, een familiebedrijf, reputaties of een gezamenlijk project in de knel komen, eindigt een rechtszaak wel met duidelijkheid over wie er juridisch gelijk krijgt, maar in de realiteit met twee of meer verliezers.

Is er een alternatief?
Dat kan anders. Veel rechters, en steeds meer advocaten, verwijzen partijen door naar een mediator. Of zijn zelf ook mediator. In mediation wordt onderzocht waar het partijen nou echt om gaat. Gaat het echt om de aandelen? Om hoeveel geld A aan B verschuldigd is? Of zit er wat onder? En zijn er ook gezamenlijke belangen vindbaar die een oplossing waar iedereen achter staat mogelijk maakt?

Redelijkheid terug aan tafel
In het mediationproces blijkt na het uiten en onderzoeken van de eerste pijn en frustratie, dat de redelijkheid weer aan tafel schuift. En dat het voor iedereen veel aangenamer is om er samen uit te komen. Zonder hoge (juridische) kosten, maandenlange strijd en stress bij de rechterlijke procedure en de onzekerheid van in wiens voordeel het vonnis zal vallen.

Tussenstop
Met ongelofelijk veel respect voor mijn collega juristen in de advocatuur en rechterlijke macht pleit ik voor een tussenstop: probeer in conflict eerst of je er toch niet samen uit kunt komen. Zo nodig onder begeleiding van een neutrale derde – de mediator – die jullie helpt om een effectief gesprek te voeren. Lukt dat niet, vraag dan de rechter om een vonnis!

 

Diversiteit als probleem?

Als inwoner van Nederland, conflict-professional en bewoner en buurtbemiddelaar in Amsterdam Noord, maak ik me zorgen over (schijnbaar) toenemende tegenstellingen. Tussen rijk en arm, stad en dorp en vooral ook allochtoon en autochtoon.

Ik heb het makkelijk. Ik ben blank, blond en heb blauwe ogen. Daarbij: hoogopgeleid, heteroseksueel en geen fysieke beperkingen. Iedereen groet mij. Niemand denkt dat ik het op zijn of haar portemonnee voorzien heb of verdenkt me van radicaal religieus gedachtegoed.

Waar ik ook kom, ik krijg op basis van toevalligheden – mijn afkomst en genen – het voordeel van de twijfel. Mijn vriendenkring is divers. Ik heb gewerkt in internationale organisaties, ben actief op de school en heb veel gereisd en gewerkt in het buitenland. So far so good?

Maatschappelijke onrust
Het acht uur journaal brengt radicaal geweld steeds dichterbij. 76 Amsterdamse kinderen gaan op dit moment niet naar school omdat ouders bang zijn voor het label ‘terrorist’/verrader naar aanleiding van de couppoging in Turkije. Buurten demonstreren soms met fysiek geweld tegen de komst van asielzoekers. En de PVV staat in de peilingen op forse winst. Toevallig ben ik getrouwd met iemand die geen De Vries of De Jong heet. Onze kinderen, geboren en getogen in Nederland, hebben dus ook een exotische achternaam. En dat maakt het thema omgaan met diversiteit voor mij ook persoonlijk.

Relativering
99% van Nederland vooral bezig met de dagelijkse sleur van werken, opvoeden en opruimen. En “wat zullen we vanavond eten?” Ik ook. Waait deze gure wind vol angst en onvrede over of moeten we aan de slag?

Diversiteit de oorzaak van gedoe?
Ook in mediation tref ik regelmatig mensen met verschillende culturele wortels. Die van elkaar denken dat de waarschijnlijke oorzaak van hun moeizame onderlinge samenwerking is. De een gooit bijvoorbeeld alles op tafel terwijl de ander gewend is om geen emoties te tonen in een hiërarchische/zakelijke relatie. Toch is de focus op de verschillen niet altijd terecht. Onder de oppervlakte wil vrijwel iedereen gezien en erkend worden. Intenties zijn zelden verkeerd geweest, alleen de manier van uiten werkte onbegrip en frustraties in de hand.

Hoe zit het nou echt?
Als mediator wil ik beter begrijpen of en zo ja waar culturele verschillen – of eigenlijk percepties van ‘wij zijn anders’ – ons belemmeren in het sociale verkeer.

Ik kijk dan ook ontzettend uit naar de tweedaagse training over diversiteit en intercultureel handelen die senior trainer Annemarie Stout komt geven op 13 oktober en 4 november op het kantoor van Mediation Amsterdam. Ben jij mediator, HR professional of trainer en werk je of wil je werken in internationale/cultureel diverse context? Schuif aan! Stuur voor meer informatie over inhoud en kosten een vrijblijvende mail aan tabitha@mediationamsterdam.nl