Luisteren loont – twee zussen

De parabel van de sinaasappel en de twee ondernemende zussen.

Dit verhaal is er in vele vormen en is vast onderdeel van vrijwel elke mediationopleiding en onderhandelingscursus. Deze simpele vertelling illustreert perfect de toegevoegde waarde van mediation, als naar elkaar luisteren niet meer lukt.

Het verhaal…

Er waren eens… twee zussen. Allebei met plannen voor een eigen bedrijf. Toen vader overleed ontstond er een conflict over de Spaanse sinaasappelplantage die hij achter liet. Beiden vonden dat ze recht hadden op de plantage. Zus één omdat ze de oudste was, zus twee omdat ze jaren voor vader gezorgd had. En zo begon het geruzie. De zussen waren vooral druk de ander te overtuigen waarom zij toch écht de meeste rechten had. Uiteindelijke suggereerde een oom om een hek te bouwen, en de boomgaard in twee gelijke delen te verdelen. Klinkt als een solide en eerlijke oplossing, toch?

Enigszins morrend maar moe van het gedoe over de erfenis, wilden de zussen akkoord gaan met dit plan. Tot een nieuwsgierige buurvrouw vroeg:

“Zeg, wat zijn jullie eigenlijk van plan met die sinaasappels?”

Zus één begon vol vuur over de authentieke sinaasappelcakes die ze wilde gaan bakken, naar oma’s receptuur. Met geraspte sinaasappelschillen. Zus twee bleek een al even ingenieus plan te hebben: een ‘verse jus d’orange delivery service’ voor diverse hotels in de omgeving. Door vooral bezig te zijn geweest met het verdedigen van hun eigen standpunten hadden de zussen geen ruimte meer om werkelijk te luisteren naar de ander. Een win-win situatie lag voor het oprapen…

Dankzij die nieuwsgierige buurvrouw kwamen ze alsnog achter elkaars werkelijke wensen. De een had belang bij het sap en vruchtvlees, de ander bij de schillen. Dus zonder hek en zonder compromis bleken de zussen allebei 100% hun zin te kunnen krijgen!

En dat is precies wat mediation beoogt!

Door dieper door te vragen ‘helpt’ de mediator partijen om erachter te komen wat de ander echt nodig heeft. En dan blijken belangen vaak niet zo tegengesteld als gedacht en ligt een oplossing die voor beide partijen acceptabel is binnen handbereik. En een nieuwsgierige buurvrouw* kan in sommige gevallen ook van onschatbare waarde zijn ;-)…

En ze leefden nog lang en succesvol!

*bij het ontbreken van een nieuwsgierige buurvrouw of behoefte aan een gespreksbegeleider/mediator mag je ons natuurlijk altijd benaderen!

Dit verhaal is geschreven voor en eerder gepubliceerd in het Mediation Magazine

 

DIY tips in explosieve situaties

Conflict-zelf-management

Deze tips slaan niet op relaties binnen de familie – communicatie tussen broers en zussen, ouders en kinderen: een vak apart… Maar wél op explosieve situaties op het werk, tussen buren of bij hobby- en sportverenigingen. Situaties waar iemand het bloed onder je nagels vandaan haalt, of zich uitermate dom gedraagt. Om uit je vel te springen. Of toch niet?

Bezint eer ge er boven op springt.
Tips van twee mediators die zelf ook wel eens dreigen te ontploffen 😉

  1. Tel tot 10. Neem de tijd om voor je een confrontatie aan gaat te checken wat er allemaal door je hoofd en lijf gaat.
  2. Kom tot rust. Kijk eens naar “The Power of Listening”. Een geweldig TEDx-filmpje van prof. William Ury, de grondlegger van het Harvard Onderhandelen, over zijn pogingen om Hugo Chavez tot vredesonderhandelingen te verleiden.
  3. Korte / lange termijn analyse. Maak een onderscheid tussen wat je nú wilt, en wat je wellicht op de iets langere termijn nodig hebt van de persoon in kwestie. Daar kan een discrepantie in zitten. Ik wil nú dat hij/zij zijn kop dicht houdt versus volgende week moeten er 25 klanten/ouders/leden worden na gebeld en als hij/zij uit het bestuur stapt, sta ik er alleen voor…
  4. Praat met elkaar, niet over elkaar. Zo verlokkelijk en zo menselijk, maar DOE HET NIET! Blaas evt. thuis wat stoom af, maar ga niet op zoek naar medestanders of medeleven bij betrokken omstanders. Voor je het weet ontstaan er twee groepen en escaleert een eenvoudig frustratie-moment in een volledige bestuurscrisis of gespleten team. Zie daar nog maar eens zonder kleerscheuren uit te komen.
  5. Communiceer rechtstreeks. Is de discussie via de mail, ga er dan van uit dat je beter face-to-face of tenminste per telefoon kunt communiceren. Voorkom een digitale loopgravenoorlog, waarbij beide partijen hardnekkiger vast komen te zitten in de eigen visie op de gebeurtenissen.
  6. Wees zuinig. Moet je toch mailen, bijvoorbeeld omdat er meerdere mensen betrokken zijn: wees kritisch op je verzendlijst. Voeg zeker geen mensen toe. Is je kwestie persoonlijk, adresseer dan alleen diegenen het echt aan gaat.
  7. Vermijd verwijten. Weersta de verleiding om in je emotie (of erger nog, ’s nachts met een drankje op!) een vijf pagina’s lang betoog vol klachten naar de ander te sturen. Opschrijven is goed, maar wacht een dag en kijk er nog eens heel kritisch naar! Communiceer bondig en constructief. Doe een helder voorstel om tot een oplossing te komen.
  8. Blijf bij jezelf. Heel lastig maar o zo belangrijk: probeer na te vragen of wat jij gehoord of gevoeld hebt wel echt klopt. Wil je toch een persoonlijk punt maken? Sla niet gelijk aan het jij-bakken, maar kies een passende “Ik-boodschap”. Je formuleert wat jíj wilt en vooral waar jij behoefte aan hebt of had. Zo kweek je begrip voor jouw kant van het verhaal en voorkom je dat de ander jouw boodschap opvat als een aanval waarop alleen verdediging kan volgen.
  9. Bekijk de situatie eens van de andere kant. Natuurlijk ben je boos of beledigd. En heb jij grotendeels of op zijn minst deels gelijk. En toch, probeer het eens te zien vanaf de andere kant. Haal diep adem en verplaats je in de schoenen van de ander. Lees/luister goed wat hij of zij te vertellen heeft en bedenk of er wellicht zaken zijn die jij ook anders had kunnen of willen aanvliegen. Je hoeft de ander geen gelijk te geven, maar kunt wellicht begrijpen wat er is gebeurd. Als mediator weten wij als geen ander: ontstaat er begrip over en weer, dan is de oplossing nabij!

Komen jullie er toch niet samen uit? Heb je behoefte aan hulp? Voor jezelf in de vorm van conflict-coaching of voor je team of samenwerkingsverband, profit of non-profit? Aarzel niet en bel of mail ons op voor een vrijblijvend gesprek en advies op maat.

Onze missie: samen op zoek naar de beste oplossingen.

Mijn kind heeft recht op…

Vandaag is Abcoude in het nieuws. Een ouderpaar eist het recht op plaatsing van hun kind in een door hun gewenste klas. In een artikel over de zaak rapporteert de Trouw dat er volgens rechtsbijstandsverzekeringen sprake is van een trend. Steeds vaker bellen ouders met het verzoek om juridische bijstand.

Gefronste wenkbrauwen
Als mediator én moeder fronste ik mijn wenkbrauwen. Wat zonde! Ik ken de details niet van deze zaak, maar… Het lijkt steeds gewoner om eisen te stellen en als je je zin niet krijgt, het hogerop te zoeken. Zo ook bij de scholiere en haar examen Frans vorige week. Met escalatie en beschadigde relaties tot gevolg. En veel aandacht.
Maandag begint school weer. Het meisje, waarschijnlijk een jaar of 7 weet op de laatste vrijdag van de vakantie, nog niet bij welke juf en welke klasgenootjes ze in de klas komt. De ouders, geschrokken door de media-aandacht hebben het kort geding zojuist ingetrokken. Er is dus geen uitspraak, en nu?

Vliegende verwijten
Als mediator binnen allerlei organisaties tref ik veel geëscaleerde geschillen aan tafel. Verwijten en vermoedens vliegen over tafel. Eronder zit altijd zorg, angst of twijfel. Belangen die an sich, zeker als het je kind betreft, best begrijpelijk zijn. Echter, de vorm die mensen kiezen om hun belangen te beschermen roept vaak vooral weerstand op. En zo staan mensen in no time recht tegen over elkaar.

Geen tijd
Bij scholen wordt – dat heb ik zelf ook ervaren – soms erg laat en met weinig toelichting gecommuniceerd over – voor de betrokken kinderen – belangrijke zaken. Drie tien-minutengesprekjes en soms een kort overlegje op de gang en dan heb je de individuele communicatie tussen ouder en leerkracht in een jaar wel gehad. Ook bij ouders is er steeds minder begrip voor de administratieve rompslomp waar leerkrachten mee te doen hebben.

We hebben allemaal te weinig tijd.

Elkaar kwijtraken
Twee partijen die weinig communiceren en niet voldoende naar elkaar luisteren, raken elkaar kwijt. Met juridisering tot gevolg. Een verspilling van tijd, energie en geld voor alle betrokkenen. Zo zonde.
Mediation of dialoogbegeleiding kan helpen om dergelijke conflicten in betere banen te leiden. Ons devies: investeer meer tijd in communicatie, bespaar jezelf frustratie!