Mensenrechten krijg je niet kado

Het is vandaag 10 december, de universele dag van de mensenrechten.

70 jaar geleden tekenen wij – althans, de Verenigde Naties – een Statuut  waarmee we optekenden over welke basisrechten ieder mens, ongeacht herkomst, geslacht, leeftijd, geaardheid, geloof, beschikt. Voorbij grenzen en verschillen. Ze zijn van én voor ons allemaal.

Nu staan deze basisrechten wereldwijd flink onder druk.

Niet alleen in landen met dubieuze regimes en conflicthaarden, maar ook hier. Het afgelopen jaar ontaardde de discussie over vrijheid van meningsuiting en het recht op demonstreren in felle verbale geweldpleging. Op twitter, op Facebook, maar ook fysiek.

We lijken elkaar rechten te willen ontnemen. Bestrijden elkaar van mens tot mens. Mijn recht is meer waardevol dan dat van jou. Mijn mening telt zwaarder dan die van een ander.

En precies dat maakt ons kwetsbaar voor steeds grotere onderlinge verwijdering en uiteindelijk conflicten. Als samenleving. Als (groot-)ouders van onze kinderen. Als buren. Als professionals in een werkend Nederland.

Want gun je een ander geen fundamentele vrijheid om zijn of haar leven in te richten en te vormen zoals hij of zij dat wil, waarom zou een ander jou dan wel die ruimte en rechten moeten geven?

Mensenrechten zijn wederkerig. En hoe universeel ook, zij vragen van elk mens ook commitment. Off- en online, op het werk, op straat en op school. Wees allemaal een beetje mediator.

Geef elkaar de ruimte, luister en sta op tegen onrecht. 365 dagen per jaar.

Zelf last van een explosieve situatie in je familie, in de buurt of bij een organisatie waar je bij betrokken bent? Lees op hier onze 8 tips voor de ‘Doe-‘t’-Zelf-bemiddelaar

Klokkenluiders versus dialoog

Deze week kwam ABN AMRO in het nieuws omdat het binnen de organisatie rommelt. Een aantal managers heeft medio september een anonieme brandbrief geschreven over in hun ogen falend leiderschap en gebrek aan dialoog over de koers van de bank. De directie “herkent zich niet” in de verwijten. Ze onderzoekt of zij de briefschrijvers, die zij verwijt de huisregels te overtreden, mogelijk zelfs aan kan pakken wegens smaad of kwade trouw.

Als beursgenoteerd bedrijf is het altijd bijzonder onaangenaam om op deze wijze in het nieuws te komen.  Ook de brievenschrijvers lopen risico: klokkenluiders staan vaak aan het einde van de rit buiten de organisatie. Met het stempel ‘nestbevuiler’ als afscheidscadeau. Terwijl oorspronkelijke kritiek op de bedrijfsvoering en/of het management vaak ontstaat vanuit grote betrokkenheid.

Wie er gelijk heeft is moeilijk te zeggen. Wat wel helder is: de interne organisatie staat onder hoogspanning en de buitenwacht smult mee.

Kan dit ook anders, vroeg ik me – als gewezen bankier – af? Hoe kom je tot een cultuur waar binnenshuis ruimte is om te praten over zaken waarvan beide zijden het over de bespreekbaarheid blijkbaar niet eens zijn?

De Apenrots
In grote organisaties heerst tot op zekere hoogte een “apenrots”-mentaliteit. Dit is geen kritiek: die mentaliteit is nodig om de organisatie te structureren. Om leiding te geven en successen te boeken. Ego’s, overtuigingen, risico’s durven nemen, een competitieve instelling: allemaal nuttig en nodig voor een winnende positie van de organisatie in een commerciële sector. Maar er kleven ook risico’s aan deze eigenschappen.

Hiërarchie en organisatiestructuur
Grote organisaties hebben een complexe besluitvormingsstructuur. De raad van bestuur bestaat uit meerdere leden, met ieder hun eigen verantwoordelijkheden, met daaronder meestal nog een flink aantal lagen aan senior- en middenmanagement.

Botsende meningen en verschillen van inzicht zijn normaal (en ook nodig als vorm van checks and balances). Een hiërarchische structuur zorgt, mits deze breed wordt aanvaard, uiteindelijk voor eenduidige, algemeen gedragen beslissingen en beleid.

Het gaat mis als dat respect voor de hiërarchie (zowel van beneden naar boven als boven naar beneden!) beschadigd is geraakt. Als de ego’s een eigen strijd voeren ten koste van de organisatiebelangen.

Een aantal suggesties

Elke (grote en minder grote) onderneming kan een interne richtlijn opstellen en bij (tekenen van) gebrek aan open communicatie c.q. gebrek aan gehoord voelen/klachten een aantal stappen doorlopen waarmee het risico op ‘muiterij’ verkleind wordt.

• Stap 1: een interne of externe vertrouwenspersoon benoemen die kan signaleren dat er iets aan de hand is en partijen kan bewegen om samen het gesprek aan te gaan, dan wel gevraagd of ongevraagd advies uit kan brengen aan de directie.

• Stap 2: een externe mediator inschakelen om in een veilige, vertrouwelijke setting met stevige gespreksstructuur partijen weer op één lijn te krijgen.
Belangrijke kanttekening: Mediation dient door betrokken partijen vrijwillig aangegaan te worden, dus dat vereist bereidheid van allen om mediation in te gaan. Kijkend naar de casus ABN AMRO zou je kunnen beargumenteren dat er gedeelde belangen zijn, zoals het voorkómen van (1) negatieve publiciteit voor de organisatie als geheel en (2) verharding van de standpunten en verdere verslechtering van de onderlinge relaties, die een oplossing juist niet dichterbij brengen.

• Stap 3: Mocht een mediation niet eindigen in een door beide partijen gedragen oplossing, dan zou kunnen worden gekozen voor een vorm van arbitrage om de klacht te onderzoeken en tot een gemotiveerd oordeel te komen.

Er zijn inmiddels meerdere gevallen van succesvolle mediation bekend op het niveau van grote ondernemingen, overheden, nationale en internationale partijen. Daarnaast zijn er nog vele successen die niet publiekelijk bekend zijn gemaakt.

Komend uit de bancaire wereld en inmiddels actief als zakelijk mediator weet ik dat, afgezien van onbekendheid met deze vorm van conflictoplossing, er nog vooroordelen zijn over de (meer)waarde van mediation.

Mediation is echter niet alleen maar iets voor ruziënde buren en scheidende ouderparen. Het is zeker ook geen zweverige therapie of geitenharen wollen sokken gedoe. Mediation is een volwaardige vorm van “Alternative Dispute Resolution”, een internationaal erkende wijze van geschillenoplossing, die ook in Nederland al ruim 25 jaar in ontwikkeling is.

Of het nu mijn oude collega’s bij ABN AMRO betreft, of een andere organisatie met intern gerommel: schakel tijdig hulp in. Kies voor (een) professionele, gecertificeerde MfN- registermediator(s) en voorkom escalatie en een beschadigde reputatie.

Kruimels Zuigen in een Koekjesfabriek

Contra-indicaties. Wanneer is mediation géén goed idee?

Ook als mediator kom je ze soms tegen: partijen die niet in beweging te krijgen zijn. Mensen zitten zo vast, dat geen van allen echte motieven kan of wil blootgeven. Er is zo weinig vertrouwen dat elke vraag en elk mogelijk antwoord partijen alleen helpt om verder af te drijven. Zie je wel, hij/zij wil helemaal geen oplossing!

Als mediator zoeken we naar kleine openingen, minuscule tekenen van licht in de tunnel.

Maar heel soms lijken we niet meer dan een kruimelzuiger in een koekjesfabriek. En dat is frustrerend. Want in bijna 90% van de zaken bij ons op kantoor komen partijen er samen uit. Zo’n oplossing kan vele verschillende smaken hebben, maar de rode draad: partijen worden het eens, dit is de beste oplossing in deze situatie.

Maar laten we ook eerlijk zijn: wanneer adviseren wij je nu om er niet aan te beginnen? Drie voorbeelden:

  1. Ik wil nooit meer met deze man/vrouw in dezelfde ruimte zijn.

Tja. Het kenmerk van mediation is dat je samen gaat zoeken naar oplossingen. Dat vraagt om bereidheid om in elkaar nabijheid te zijn en op zijn minst te luisteren naar de ander. Dat is een confrontatie met de ander. Op neutraal terrein, met een onpartijdige mediator er bij. Daar hebben de meeste mensen na een intake niet veel zin in. Toch lucht het vrijwel altijd op, als je elkaar weer eens echt in de ogen kijken.

Contra: Voel jij zoveel haat of frustratie dat je werkelijk tot in je tenen voelt: NEE! Ik ga liever strijdend ten onder dan dat ik met hem/haar om tafel ga. Dan heeft mediation geen zin.

  1. Mijn strategie is simpel: ik zet alle mogelijke middelen in om tijd te rekken/ de ander dwars te zitten

Het overkomt ons allemaal wel eens, vroeg of laat kom je in een situatie waarin je de ander niets meer gunt. Er is je zoveel afgenomen, dat je geen millimeter meer toe wilt geven. Sterker nog, het liefst lig je op alle fronten dwars. Dat zal ze eens laten voelen! Mediation, prima, mooie manier om de ander meer geld en meer tijd te laten verliezen. Jij zit goed, met je armen over elkaar.

Tja, met die houding gaat de mediation niet lukken. Sterker nog, de mediation kon wel eens heel confronterend uitpakken. Je word uitgenodigd om te vertellen wat je wel wilt. Gevraagd naar je eigen aandeel in de situatie. Hoort misschien iets van de tegenpartij dat je milder maakt. Kortom, die veilige dwarsliggende positie slaat aan het wankelen.

Contra: Wil jij lekker zwart/wit blijven kijken naar de situatie en de andere laten bungelen? Dan is mediation geen geschikt middel!

  1. Ik ga toch weg.

Dit is een ingewikkelde. Je hebt al drie sollicitatiebrieven verstuurd, en weet dat je zo een andere baan hebt. Of je hebt je aandelen zo verkocht, en zin in een nieuw bedrijf, kortom: je bent er compleet klaar mee.
Heb jij geen enkele reden om iets uit te praten of op te lossen, dan is mediation inderdaad een gepasseerd station. Tegelijkertijd, kun je in mediation ook de lucht klaren en samen goede afspraken maken over afscheid nemen. Zodat je, als je elkaar later tegenkomt, zakelijk of privé, je elkaar weer normaal de hand kunt schudden. Of, in sommige branches onvermijdelijk – weer samen zult werken als business partners of leverancier/afnemer. Jullie beider reputaties blijven in tact, je bespreekt samen de boodschap naar derden, en maakt goede afspraken over de financiële en praktische afwikkeling van jullie zakelijke relatie.

Contra: Ga jij emigreren, kom je elkaar sowieso nooit meer tegen en heb je al een andere baan? Dan is mediation inderdaad geen zinvolle investering.

Twijfel je of jouw situatie geschikt is voor mediation? Bel of mail ons gerust voor een vrijblijvend gesprek over de voor- en mogelijke nadelen van mediation.

Herdenken en bezinnen

Het is vandaag 4 mei. Een dag van herinneren en bezinnen.

Herrie

Ook een dag waarop het steeds gaat over herrie. Herrie maken uit protest voor dat wat en wie er ook herdacht wordt. En dat wat er blijkbaar volgens sommigen te weinig in het zicht mag en dus protest verdient. Ons koloniale verleden heeft de afgelopen jaren vele nieuwe wonden geslagen. En oude wonden heropend. Hoe gaan we met elkaar om in tijden waarin we geen grote lokale levensbedreigende crisis te overwinnen hebben. En toch het land steeds in vuur en vlam staat?

Zwijgen

Waar conflict is, daar worden mensen geraakt. In een prachtig stuk over een doodgezwegen verzetsheld in Zeeland “Waarom Maria Zweeg” uit de Volkskrant deze week bleef bij mij de zin hangen “want niet weet, deert wél”. Zoals onzekerheid knaagt, zo suddert ook dat wat er niet mag zijn, ontkend en verdoezeld wordt, venijnig onderhuids door…  Het gevoel hebben dat jouw mening, jouw pijn, jouw offer niet meetelt is grenzeloos giftig voor je welzijn en relaties met ‘de ander’.

Dat zie je in het klein en in het groot in ons land. In de politiek en op straat.

Stil zijn

Conflicten creëren chaos en herrie in je kop. Door de stilte op te zoeken krijg je ruimte voor onderzoek. Wat zijn je werkelijke behoeften? Kun je jezelf horen? Dat geeft rust en ruimte. Als jij helder hebt wat jij wilt en nodig hebt, en durft te vragen naar wat de ander wil horen, wordt een oplossing vinden stukken eenvoudiger.

Ik kies er voor om stil te zijn vanavond. En ook buiten 4 mei regelmatig de stilte op te zoeken. Gewoon even een rondje lopen in het W.H. Vliegenbos, om de hoek bij ons kantoor. Even bezinnen. Wat doet er toe, waar heb ik oog voor. En wat laat ik los?

Mijn oproep van vandaag: gun elkaar ruimte om te rouwen. Om alles en ieder die er toe doet.

Vooroordelen over mediation

Jeetje, ik zou dat nooit kunnen… die reactie krijg ik vaak van andere professionals en bekenden als ik uitleg wat een mediator doet. Er leven nogal wat vooroordelen over mediation en wat de mediator zoal doet. Toegegeven: soms zijn de verhalen aan tafel inderdaad loodzwaar. De schade of impact die mensen ervaren door het gedrag of nalaten van ‘de ander’ of de organisatie kan groot zijn. En soms is een sessie ook licht, luchtig. Kan er ook gelachen worden. Is de opluchting groot als blijkt dat de soep toch niet zo heet gegeten hoeft te worden als vooraf gevreesd.

Al met al vinden wij dat we een prachtig beroep hebben. Daar vertellen we dan ook graag over als landelijke ambassadeurs en gastdocenten aan universiteiten. Dat is ook nodig gezien sommige misverstanden. Enkele voorbeelden…

Mediation is zweverig
Vorige week legden mijn collega Eline van Tijn en ik in een vlog uit dat mediation alles behalve zweverig is. Er is niets mis met yoga en mindfulness, en mediation is zeker een alternatieve vorm van conflicten oplossen. Een alternatief voor het zogeheten toernooi-model, waarin beide partijen de strijd aangaan, evt. met hulp van een legertje adviseurs. Om te winnen. Het gelijk binnen halen. Zorgen dat de andere partij verliest. Mediation is hét alternatief als je liever zelf regie en verantwoordelijkheid neemt. En samen met de ander wilt zoeken en onderhandelen tot je een oplossing vind waar je beide mee akkoord kunt gaan. Dat is niet zweverig, maar heel praktisch en concreet. En het leidt in de meeste gevallen tot snelle en goede oplossingen.  Die gewoon zwart op wit, in een overeenkomst worden opgetekend.

Mediation alleen bij zware escalatie
Mijn collega’s en ik horen ook regelmatig de misvatting dat mediation alleen zinnig is als een conflict al rampzalige proporties heeft aangenomen. Soms arriveren conflicten inderdaad in flink geëscaleerde vorm bij ons op tafel. Maar dat hoeft nadrukkelijk niet het geval te zijn. Sterker nog, hoe eerder je actie onderneemt omdat je dreigt vast te lopen, hoe groter de kans is dat je er samen op een goede manier uitkomt. Zelfs als afscheid nemen misschien onvermijdelijk lijkt.

Ook over het vooroordeel “Mediation is een zwaar middel” maakten we een vlog. Volgende week volgt een nieuw vlog. Reacties op deze twee vooroordelen & suggesties voor andere vooroordelen welkom!

De waarde van een excuus

Voor veel Nederlanders is een excuus aanbieden hét symbool van je verantwoordelijkheid nemen. Zonder hardop sorry zeggen, neem je de ander en zijn pijn niet serieus.

Althans: dat ‘vinden’ wij vaak. Als partner, als ouders, als leerkracht. Van kinds af aan leren wij sorry-zeggen. Doe je iets fout of berokken je schade dan hoort daar excuses bij.

Toch is de praktijk  weerbarstiger.

Dat zag je afgelopen weken bijvoorbeeld bij de heren Eurlings en Boef. Sorry zeggen in de media nadat je eerst hebt ontkend of juist gezwegen , werkt eigenlijk in je nadeel. En tast je geloofwaardigheid ernstig aan. Voor ons was dit aanleiding voor een excuusvlog.

Soms kun of wil je ook geen excuses aanbieden, omdat je oprecht vindt dat je naar beste eer en geweten gehandeld hebt. Of kom je uit een (gezins-)cultuur waar je excuses aanbieden beladen is met schaamte en gezichtsverlies.

Geen excuus en dan?

Wat zijn dan de consequenties? Betekent dat per definitie einde relatie? Einde dienstverband?

Bij ons aan tafel zien we dat hardop uitgesproken excuses niet altijd nodig zijn om een punt te zetten achter het conflict. Soms komt een excuus op een andere wijze: “ik ga geen sorry zeggen, maar ik had achteraf wel gewild dat het niet zo ver gekomen was, want je weet hoe belangrijk onze vriendschap voor me was”, bleek al eens genoeg om een einde te maken aan een slepend conflict over vermeend ongewenst gedrag op de werkvloer.

Vergiffenis als éénzijdige keuze

Ook de keuze om er een punt achter te zetten is soms genoeg. In het bijzondere boek “Vergeven” van filosofe Svenja Flaspöhler, komt naar voren dat vergeven allereerst een diep persoonlijke keuze is en als het lukt, enorme bevrijding geeft. Los van het excuus van de ander (dat soms niet komt). Ook de prachtige documentaire “Als ik Je Zie dan Groet Ik Je” van documentaire maakster Julia Roeselers toont een vergelijkbaar verhaal.

Mediator als klankbord

In mediation is er ruimte voor ieders verhaal. Allereerst  inde individuele intakegesprekken, en vervolgens tijdens de plenaire gesprekken. De mediator helpt verwijten zichtbaar maken en onderzoekt welke wensen en behoeftes er onder die verwijten verschuild zitten. Man en paard noemen kan enorm verhelderend zijn en is vaak nog niet echt gebeurd.

Kunnen we voort?

Op een gegeven moment komt in mediation vaak de vraag op tafel: willen wij met elkaar verder? Heb ik genoeg vertrouwen in de toekomst van deze relatie, ondanks het verleden, om een nieuwe stap te maken?

Oprechte excuses (soms over en weer) kunnen daarbij zeker helpen, maar blijken niet altijd een voorwaarde om vooruit te kunnen.

En dat biedt hoop in flink vastgeroeste conflicten.

 

Vredespaleis

Oorlog en Vrede: Wat houdt ons tegen?

Conflictmanagement en leiderschap

Conflict en zelfs oorlog voeren lijkt een hardnekkig verschijnsel daar waar mensen samenleven. Waarom leren we niet van eerdere conflicten om conflicten beter te managen en voorkomen? Op het congres ter ere van het driejarig bestaan van het Public Mediation Program aan de UvA stelde en beantwoordde conflict-veteraan en mede-oprichter Howard Bellman die vraag.

Gebrek aan onderhandelingsvaardigheden?
Zijn antwoord: mensen in leiderschapsposities zijn onvoldoende getraind in het onderhandelen. Dan denk je misschien, ja duh, lekker makkelijk, verkoop weer een lading cursussen ‘onderhandelen voor leiders” aan overheden, Ngo’s en het bedrijfsleven en dan lost alles zich vanzelf op? Zou het?

Komt onze behoefte om ruzie te maken niet voort uit schaarste van middelen, behoefte aan macht en een gebrek aan empathisch vermogen?

Toch, nog eens nadenkend over het antwoord van Bellman (geboren in 1948), realiseerde ik me dat er wellicht een kern van waarheid zit in zijn antwoord.

De geboorte van een leider
Immers, veel leiders worden geboren uit noodzaak. Je strijdt voor het één (bijvoorbeeld een politiek belang of, al veel eerder, op de middelbare school voor een betere kantine of meer inspraak voor leerlingen) en wordt gekozen voor het ander: je wordt gevraagd of ongevraagd benoemd tot (in)formeel leider. Jij mag het standpunt van ‘de rest’ verwoorden. Je wordt gekozen omdat je strijdbaar bent. Omdat mensen jouw verbale kwaliteiten hoog hebben zitten. Jij staat ergens voor! En zo volgt vaak een mooie carrière. In de politiek, bij de vakbond of juist in het bedrijfsleven. Jij bent een geboren leider!

Van koers (mogen) veranderen?
En dat is prachtig. En tegelijk sta je dan ook ergens met je rug tegen de muur.  Want als jij voor een mening of standpunt staat, en van een grote groep mensen dat mandaat, die verantwoordelijkheid hebt gekregen, mag je dan je mening ongestraft bijstellen? Hoeveel ruimte krijg en neem je om te luisteren naar de andere kant?

Een effectieve onderhandelaar weet hoe hij zoveel mogelijk gedaan kan krijgen dankzij het luisteren naar de ander. Hij of zij weet een oplossing te vinden waarmee beide partijen zonder gezichtsverlies thuis kunnen komen bij de achterban.

Dat vraagt om méér dan alleen strijdvaardig staan voor jouw standpunt. En dat moet én kun je leren. En wat zo mooi is: dat kinderen tegenwoordig vaak al op school getraind worden en hun ‘mediator’ diploma kunnen halen; het concept van de Vreedzame school. Jong geleerd oud gedaan, onze hoop voor een toekomstige vreedzamere wereld.

Te laat?
Is het voor ons volwassenen te laat? Nee hoor. Gelukkig blijven we ons hele leven in staat om bij te leren. Bijvoorbeeld als team in een cursus toegepaste mediationvaardigheden (tja, we willen toch best cursussen-op-maat verkopen) Of, als je zelf steeds vastloopt in een conflict, met gerichte conflict-coaching.

Denk jij “hmmm, ik kan wel wat (bij)leren”? Neem gerust contact op. We helpen graag conflicten oplossen, maar zijn net zo lief, of misschien nog wel liever betrokken bij het voorkomen van toekomstige conflicten!

 

Luisteren loont – twee zussen

De parabel van de sinaasappel en de twee ondernemende zussen.

Dit verhaal is er in vele vormen en is vast onderdeel van vrijwel elke mediationopleiding en onderhandelingscursus. Deze simpele vertelling illustreert perfect de toegevoegde waarde van mediation, als naar elkaar luisteren niet meer lukt.

Het verhaal…

Er waren eens… twee zussen. Allebei met plannen voor een eigen bedrijf. Toen vader overleed ontstond er een conflict over de Spaanse sinaasappelplantage die hij achter liet. Beiden vonden dat ze recht hadden op de plantage. Zus één omdat ze de oudste was, zus twee omdat ze jaren voor vader gezorgd had. En zo begon het geruzie. De zussen waren vooral druk de ander te overtuigen waarom zij toch écht de meeste rechten had. Uiteindelijke suggereerde een oom om een hek te bouwen, en de boomgaard in twee gelijke delen te verdelen. Klinkt als een solide en eerlijke oplossing, toch?

Enigszins morrend maar moe van het gedoe over de erfenis, wilden de zussen akkoord gaan met dit plan. Tot een nieuwsgierige buurvrouw vroeg:

“Zeg, wat zijn jullie eigenlijk van plan met die sinaasappels?”

Zus één begon vol vuur over de authentieke sinaasappelcakes die ze wilde gaan bakken, naar oma’s receptuur. Met geraspte sinaasappelschillen. Zus twee bleek een al even ingenieus plan te hebben: een ‘verse jus d’orange delivery service’ voor diverse hotels in de omgeving. Door vooral bezig te zijn geweest met het verdedigen van hun eigen standpunten hadden de zussen geen ruimte meer om werkelijk te luisteren naar de ander. Een win-win situatie lag voor het oprapen…

Dankzij die nieuwsgierige buurvrouw kwamen ze alsnog achter elkaars werkelijke wensen. De een had belang bij het sap en vruchtvlees, de ander bij de schillen. Dus zonder hek en zonder compromis bleken de zussen allebei 100% hun zin te kunnen krijgen!

En dat is precies wat mediation beoogt!

Door dieper door te vragen ‘helpt’ de mediator partijen om erachter te komen wat de ander echt nodig heeft. En dan blijken belangen vaak niet zo tegengesteld als gedacht en ligt een oplossing die voor beide partijen acceptabel is binnen handbereik. En een nieuwsgierige buurvrouw* kan in sommige gevallen ook van onschatbare waarde zijn ;-)…

En ze leefden nog lang en succesvol!

*bij het ontbreken van een nieuwsgierige buurvrouw of behoefte aan een gespreksbegeleider/mediator mag je ons natuurlijk altijd benaderen!

Dit verhaal is geschreven voor en eerder gepubliceerd in het Mediation Magazine

 

DIY tips in explosieve situaties

Conflict-zelf-management

Deze tips slaan niet op relaties binnen de familie – communicatie tussen broers en zussen, ouders en kinderen: een vak apart… Maar wél op explosieve situaties op het werk, tussen buren of bij hobby- en sportverenigingen. Situaties waar iemand het bloed onder je nagels vandaan haalt, of zich uitermate dom gedraagt. Om uit je vel te springen. Of toch niet?

Bezint eer ge er boven op springt.
Tips van twee mediators die zelf ook wel eens dreigen te ontploffen 😉

  1. Tel tot 10. Neem de tijd om voor je een confrontatie aan gaat te checken wat er allemaal door je hoofd en lijf gaat.
  2. Kom tot rust. Kijk eens naar “The Power of Listening”. Een geweldig TEDx-filmpje van prof. William Ury, de grondlegger van het Harvard Onderhandelen, over zijn pogingen om Hugo Chavez tot vredesonderhandelingen te verleiden.
  3. Korte / lange termijn analyse. Maak een onderscheid tussen wat je nú wilt, en wat je wellicht op de iets langere termijn nodig hebt van de persoon in kwestie. Daar kan een discrepantie in zitten. Ik wil nú dat hij/zij zijn kop dicht houdt versus volgende week moeten er 25 klanten/ouders/leden worden na gebeld en als hij/zij uit het bestuur stapt, sta ik er alleen voor…
  4. Praat met elkaar, niet over elkaar. Zo verlokkelijk en zo menselijk, maar DOE HET NIET! Blaas evt. thuis wat stoom af, maar ga niet op zoek naar medestanders of medeleven bij betrokken omstanders. Voor je het weet ontstaan er twee groepen en escaleert een eenvoudig frustratie-moment in een volledige bestuurscrisis of gespleten team. Zie daar nog maar eens zonder kleerscheuren uit te komen.
  5. Communiceer rechtstreeks. Is de discussie via de mail, ga er dan van uit dat je beter face-to-face of tenminste per telefoon kunt communiceren. Voorkom een digitale loopgravenoorlog, waarbij beide partijen hardnekkiger vast komen te zitten in de eigen visie op de gebeurtenissen.
  6. Wees zuinig. Moet je toch mailen, bijvoorbeeld omdat er meerdere mensen betrokken zijn: wees kritisch op je verzendlijst. Voeg zeker geen mensen toe. Is je kwestie persoonlijk, adresseer dan alleen diegenen het echt aan gaat.
  7. Vermijd verwijten. Weersta de verleiding om in je emotie (of erger nog, ’s nachts met een drankje op!) een vijf pagina’s lang betoog vol klachten naar de ander te sturen. Opschrijven is goed, maar wacht een dag en kijk er nog eens heel kritisch naar! Communiceer bondig en constructief. Doe een helder voorstel om tot een oplossing te komen.
  8. Blijf bij jezelf. Heel lastig maar o zo belangrijk: probeer na te vragen of wat jij gehoord of gevoeld hebt wel echt klopt. Wil je toch een persoonlijk punt maken? Sla niet gelijk aan het jij-bakken, maar kies een passende “Ik-boodschap”. Je formuleert wat jíj wilt en vooral waar jij behoefte aan hebt of had. Zo kweek je begrip voor jouw kant van het verhaal en voorkom je dat de ander jouw boodschap opvat als een aanval waarop alleen verdediging kan volgen.
  9. Bekijk de situatie eens van de andere kant. Natuurlijk ben je boos of beledigd. En heb jij grotendeels of op zijn minst deels gelijk. En toch, probeer het eens te zien vanaf de andere kant. Haal diep adem en verplaats je in de schoenen van de ander. Lees/luister goed wat hij of zij te vertellen heeft en bedenk of er wellicht zaken zijn die jij ook anders had kunnen of willen aanvliegen. Je hoeft de ander geen gelijk te geven, maar kunt wellicht begrijpen wat er is gebeurd. Als mediator weten wij als geen ander: ontstaat er begrip over en weer, dan is de oplossing nabij!

Komen jullie er toch niet samen uit? Heb je behoefte aan hulp? Voor jezelf in de vorm van conflict-coaching of voor je team of samenwerkingsverband, profit of non-profit? Aarzel niet en bel of mail ons op voor een vrijblijvend gesprek en advies op maat.

Onze missie: samen op zoek naar de beste oplossingen.

Mijn kind heeft recht op…

Vandaag is Abcoude in het nieuws. Een ouderpaar eist het recht op plaatsing van hun kind in een door hun gewenste klas. In een artikel over de zaak rapporteert de Trouw dat er volgens rechtsbijstandsverzekeringen sprake is van een trend. Steeds vaker bellen ouders met het verzoek om juridische bijstand.

Gefronste wenkbrauwen
Als mediator én moeder fronste ik mijn wenkbrauwen. Wat zonde! Ik ken de details niet van deze zaak, maar… Het lijkt steeds gewoner om eisen te stellen en als je je zin niet krijgt, het hogerop te zoeken. Zo ook bij de scholiere en haar examen Frans vorige week. Met escalatie en beschadigde relaties tot gevolg. En veel aandacht.
Maandag begint school weer. Het meisje, waarschijnlijk een jaar of 7 weet op de laatste vrijdag van de vakantie, nog niet bij welke juf en welke klasgenootjes ze in de klas komt. De ouders, geschrokken door de media-aandacht hebben het kort geding zojuist ingetrokken. Er is dus geen uitspraak, en nu?

Vliegende verwijten
Als mediator binnen allerlei organisaties tref ik veel geëscaleerde geschillen aan tafel. Verwijten en vermoedens vliegen over tafel. Eronder zit altijd zorg, angst of twijfel. Belangen die an sich, zeker als het je kind betreft, best begrijpelijk zijn. Echter, de vorm die mensen kiezen om hun belangen te beschermen roept vaak vooral weerstand op. En zo staan mensen in no time recht tegen over elkaar.

Geen tijd
Bij scholen wordt – dat heb ik zelf ook ervaren – soms erg laat en met weinig toelichting gecommuniceerd over – voor de betrokken kinderen – belangrijke zaken. Drie tien-minutengesprekjes en soms een kort overlegje op de gang en dan heb je de individuele communicatie tussen ouder en leerkracht in een jaar wel gehad. Ook bij ouders is er steeds minder begrip voor de administratieve rompslomp waar leerkrachten mee te doen hebben.

We hebben allemaal te weinig tijd.

Elkaar kwijtraken
Twee partijen die weinig communiceren en niet voldoende naar elkaar luisteren, raken elkaar kwijt. Met juridisering tot gevolg. Een verspilling van tijd, energie en geld voor alle betrokkenen. Zo zonde.
Mediation of dialoogbegeleiding kan helpen om dergelijke conflicten in betere banen te leiden. Ons devies: investeer meer tijd in communicatie, bespaar jezelf frustratie!