crisismanagement

Kan ondernemend Nederland anders de crisis uit?

De tijd van bezinnen en verbinden lijkt voorbij. Een tijd van faillissementen, ontslagen en mogelijk ook rechtszaken dreigt.  Het spoorboekje van Rutte zoekt een evenwicht tussen aan de ene zijde het beschermen van de Volksgezondheid terwijl we de nieuwe vijand beter leren kennen en beheersen.  Aan de andere kant is er een groot belang om banen te behouden. De laatste weken zien we een steeds grotere kloof ontstaan tussen de behoudende tak en de inmiddels bijna 3 miljoen ‘Corona-blockers’ die er wel een beetje klaar mee zijn.[1]

Wij denken dat we gezamenlijk kunnen kiezen voor een andere koers en delen een oproep aan ondernemers, overheid en stakeholders.

De eerste ‘Corona-rechtszaken’ zijn al gevoerd. Rechtbanken en advocatuur vrezen dat de wachttijden de komende maanden nog verder zullen oplopen. Alleen Samen was de slogan de afgelopen maanden. Hoe kunnen we dit principe doortrekken in een economische crisis? Welke rol pakken stakeholders zoals banken, vakbonden, advocaten en verzekeraars? Welke afslag gaan wij als ondernemend en werkend Nederland kiezen de komende maanden? Wordt het hard tegen hard of kan het ook anders?

Goed voorbeeld

De Britse overheid denkt van wel.[2] Al op 7 mei jl publiceerden zij de  ‘Guidance on responsible contractual behaviour in the performance and enforcement of contracts impacted by the Covid-19 emergency’ waarbij bedrijven dringend word opgeroepen om zich als goede contract-partners te gedragen. De richtlijn roept alle sectoren op om nadrukkelijk samen te zoeken naar mogelijkheden en een tijdrovende, onzekere en dure gang naar de rechter te voorkomen, zodat niet een hele keten stilvalt en ook andere bedrijven en afnemers als domino stenen omgaan.

 ‘It is recognised in particular that disputes, especially a “plethora of disputes”, can be destructive to good contractual outcomes and the effective operation of markets’.

Als conflictprofessionals en ondernemers denken ook wij dat het anders kan. Juist nu in (dreigende) crisistijd.

Onze oproep:

Aan ondernemers: Wacht niet op een overheidsdecreet. Laten we als ondernemers nu al kiezen voor effectief conflictmanagement. Ga duurzaam om met (sluimerende) conflicten; dus eerst om tafel, belangen in kaart brengen en opties onderzoeken vóórdat je juridisch je ‘gelijk’ gaat halen.

Aan de Overheid: Steun het initiatief van de Raad voor de Rechtspraak, expertgroep Maatwerk en Mediation, om ook bij het aanbrengen van handelsgeschillen actief te onderzoeken of partijen bereid zijn om eerst nog samen te zoeken naar oplossingen; de mogelijkheid tot een turbo-mediation-traject tijdens de 6 weken wachttijd voor de zitting.

Aan Minister Dekker: maak nu u toch al bezig bent met de consultatie voor de Mediationwet[3] ook gelijk een slag in het borgen van alternative dispute resolution in civiele zaken. Start dit jaar nog met een pilot om juist bij de verwachte golf van faillissementen d.m.v. mediation of medarb[4] te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om de schade te beperken.

Aan werkgevers, werknemers en vakbonden: zoek naar win/win oplossingen. Zoek samen naar manieren om werkgelegenheid te behouden waar mogelijk, én de bedrijven op de lange termijn duurzaam en toekomstbestendig te maken. Durf stoere keuzes te maken, juist nu.

Aan verzekeraars, geldverstrekkers en branche-verenigingen: maak uw leden/klanten actief bewust van de mogelijkheden en opties voor consensual dispute management. Dat bespaart in oplopende juridische kosten en verkleint het effect op vertrouwen en slagkracht binnen bedrijven tijdens een slepende juridische procedure. Publiceer, net als de Britse bouw, actief richtlijnen hoe jullie sector duurzaam om kan gaan met het aanpassen van contractuele verplichtingen en het managen van bijkomende geschillen.

[1] https://www.parool.nl/nederland/onderzoek-groep-coronamijders-groeit-in-nederland~b8f1775e/

[2]https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/883737/_Covid-19_and_Responsible_Contractual_Behaviour__web_final___7_May_.pdf

[3] https://www.mr-online.nl/minister-dekker-komt-met-voorstel-mediationwet/

[4] Een combinatie van mediation en arbitrage waarbij er een bindend advies volgt, als de mediation niet tot overeenstemming leidt.

arbeidsconflict en verzuim

Wat kan er beter bij bestrijden verzuim door conflict?

Samen sparren brengt nieuwe inzichten

Vanuit Mediation Amsterdam zijn we groot voorstander van interdisciplinaire samenwerking én de gedachte: ieder zijn vak en deskundigheid. Dus in een mediation schuift soms ook een jurist of een boekhouder aan. We hebben zelf in een bijzondere kwestie een behandelend psychiater aan tafel gehad, in de rol van partijbegeleider én behandelaar. Dat bleek bijzonder nuttig voor alle betrokkenen. Vorige week zaten we weer met professionals uit diverse disciplines om de online vergadertafel en dat bracht – als altijd – weer nieuwe inzichten.

Blinde vlek

Een van de redenen om te investeren in een netwerk en ontmoetingen met mensen die allemaal rondom het conflict of onze cliënten en/of opdrachtgevers werken, is het feit dat ieder zijn blinde vlek heeft. Of zaken slechts ziet vanuit dat stukje dat hij/zij meeloopt met de betrokkenen.

Wij als mediators lopen een paar weken mee in een relatie die misschien al jaren schuurt. Of wij zijn de sluitpost van een conflict- en ziekteproces waarin al heel veel ondernomen is.

Kennisbijeenkomst
Op 11 juni j.l. organiseerden we in navolging van een bijeenkomst afgelopen oktober opnieuw een uitwisseling vanuit diverse beroepsgroepen. Ditmaal natuurlijk online, vanwege de Corona-maatregelen.

Een bont gezelschap van arbeids-mediators, HR-medewerkers, een vertrouwenspersoon, bedrijfsarts, advocaten en experts op het gebied van veilig werken en ongewenst gedrag wisselen in deze sessies met elkaar hun kennis en ervaring uit. Wat kunnen we van elkaars praktijk en expertise leren? en – niet onbelangrijk – waar kan het soms onverhoopt en onnodig mistig zijn?

Een kleine greep uit de onderwerpen en observaties die gedeeld werden in de sessie:

Bedrijfsarts is leidend maar niet bindend:

– Het advies van de bedrijfsarts is formeel slechts een advies, maar wordt in de praktijk snel als leidend aangenomen. Dan kan het gebeuren dat met name een medewerker niet openstaat voor het onderzoeken van oplossingen anders dan wat (ze denken dat) er in het advies van de bedrijfsarts staat.

– Als voorbeeld daarvan kwam langs: als een bedrijfsarts in zijn advies rondom verzuim én een (dreigend) arbeidsconflict gespreksbegeleiding, bijvoorbeeld mediation, adviseert, dan is voor een werknemer iets anders dan externe mediation vaak al niet meer bespreekbaar. Dat werkt soms escalatie in de hand, vooral als de leidinggevende en/of HR ook andere, laagdrempeligere manieren om een gesprek aan te gaan willen proberen.

– Het brede publiek legt al snel een verband tussen de term “mediation” en echtscheiding, waardoor het advies daartoe van de bedrijfsarts de werknemer het gevoel geeft dat op exit wordt aangestuurd.

Wie heeft de regie?

– Verzuim van een werknemer wordt (soms) geparkeerd bij HR, zodat de lijn en de werkvloer op afstand komen te staan. Juist de band met leidinggevende in de lijn en collega’s blijkt te helpen bij herstel (bij ziekte). Positieve aandacht richting de zieke werknemer toont betrokkenheid, maar stimuleert ook een gevoel van verantwoordelijkheid: je wordt gemist én jouw afwezigheid heeft effect op de werkdruk van jouw collega’s.

– Bij verzuim vanwege conflict is het soms de vraag of direct contact met de conflictpartij (leidinggevende of collega’s) zinvol is. Sommige organisaties houden strak vast aan de lijn dat een re-integratie-traject / plan van aanpak tussen deze leidinggevende en medewerker dient te worden besproken. Dat kan extra spanningen opleveren. Versterking van positie en veiligheid van werknemer heeft dan prioriteit. Misschien is dan tijdelijk een andere gesprekspartner voor het verzuimgedeelte beter. Bedrijfsarts en/of mediator moet echter ook weer niet meegaan in alle grillen van de zieke werknemer: conflict moet worden geadresseerd door de partijen tussen wie het speelt.

Managen en (goed) conflict managen zijn niet per se hetzelfde

– Managers zijn in het verleden vaak aangesteld op basis van anciënniteit of vakdeskundigheid. Niet omdat zij zo goed zijn als managers. Veel organisaties hebben de laatste jaren ingezet op cultuurverandering. Managers worden geselecteerd op basis van criteria zoals coachend leiderschap, luistervaardigheden en empathie. Ook zittend management kan d.m.v. een management development programma nieuwe handvatten aangereikt krijgen. Conflict en verzuimmanagement vragen aandacht, affiniteit en sterke sturing vanuit de organisatie: deze thema’s vragen om urgentie en daadkracht van alle betrokkenen.

Wordt vervolgd!
Wil je meer weten over deze thema’s of vanuit jouw professionele interesse op de hoogte gehouden worden van andere evenementen op het snijvlak verzuim en conflict op de werkvloer, stuur ons dan een mail!

 

arbeidsmediation

Loslaten en excuses

In de aanloop naar een arbeids- of zakelijk conflict zijn er vaak dingen gezegd, gedaan of juist niet gezegd of gedaan die – tenminste in de ogen van één van de betrokkenen – een excuus noodzakelijk maken. Soms wordt een spijtbetuiging zelfs als harde eis gesteld. Zonder sorry kan er niet over andere onderwerpen gesproken worden. En dat is een lastige. Want als sorry-zeggen móet, is het dan ook een écht gemeend excuus? Wat doe je als iemand jou wel hoort en ziet maar toch niet vindt dat hij of zij ergens schuldig aan is?

Pijn
Als je al langere tijd aangedaan bent door een incident of arbeidsconflict – of een beetje van allebei – dan sta je (vaak) op en ga je naar bed met pijn. Fysieke pijn, van gespannen spieren, migraine of mentale pijn, van afwijzing, ergens niet meer bij horen, en soms schaamte dat je thuis zit.
Terugkijkend denk je dat dat thuiszitten misschien wel te voorkomen was geweest. Het had niet zover hoeven komen. Dat besef is een pijnlijk gegeven. De tijd draai je niet terug. En in de maanden die er sindsdien verstreken zijn, is de onderlinge relatie vaak nog verder onder druk komen staan.

Via via
Als de communicatie dan ook nog via tussenpersonen gaat verlopen, is het wederzijdse begrip vaak ver te zoeken. Soms lijkt het logisch dat de communicatie via derden gaat lopen, bijv. een privacyproof-verslag van de bedrijfsarts of formele uitwisseling van een visie op reïntegratieverplichtingen door betrokken juristen/HR. En toch is het gevolg vaak verharding en verdere verwijdering. Niet voor niets luidt het gezegde: Uit het oog, uit het hart.

Overleven
Een logisch gevolg van conflict en spanning is dat je brein in stand ‘overleven in crisis’ gaat. Daarin worden keuzes en situaties, onder invloed van stresshormonen steeds zwart/witter.
In mediation zoeken we naar ruimte. Ruimte voor twee verhalen, en meer grijstinten. Naar écht luisteren. Dat kan heel veel opleveren, zo blijkt bijv. uit deze TedX talk over communicatie door professor William Ury van Harvard University.

Oké, er wordt geluisterd, en dan?
De mediation start met twee verhalen. Het kan zijn dat jullie het vervolgens eens worden over de gang van zaken in het verleden. Soms blijft het ook bij twee visies over hoe jullie tegen over elkaar zijn komen te staan.

En dan is de grote vraag, hoe komen jullie uit de impasse?

Wat is er nodig én mogelijk om weer vooruit te gaan?

Een eerste mediation-sessie gaat vaak over pijn, boosheid en teleurstelling. Maar na die eerste verkenning groeit vaak de wens om weer in beweging te komen. Om daadwerkelijk te gaan praten over oplossingen.
Dan kan zo’n oorspronkelijke eis van éxcuus de voortgang in de weg zitten.
Als mediator zullen we niemand dwingen om afstand te nemen van iets dat wezenlijk belangrijk wás.
Tegelijkertijd durven we wel – soms in een één op één moment – te vragen wat er voor straks wezenlijk belangrijk ís.

Aandacht helpt loslaten

Vaak blijkt dan dat het feit dat er in een rustige situatie aandacht is geweest voor het verhaal van pijn, schaamte, frustratie en verlies genoeg is om dat wat was los te laten. Het is gezien, en daarmee niet langer ontkend. Daardoor kan weer concreet gesproken worden over de toekomst. De spierpijn en kaakkramp verdwijnen en er gaat er weer energie stromen.

Dat kantelpunt – in de veilige ruimte en de aandacht in een mediationtraject – gunnen wij iedereen in conflict.

Herkenbaar?
Zit jij al een tijdje vast in een professionele relatie die niet meer werkt? Is er sprake van ziekte of dreigend verzuim of gewoon heel veel spanning door dreigend conflict? Zoek jij naar oprechte excuses?

Kom in actie voordat er meer stuk is dan je lief is. Daar kunnen wij je op verschillende manieren bij ondersteunen.  Neem gerust contact met ons op of lees hier eerst meer over onze diensten.

• Conflictcoaching
• Dialoogbegeleiding
• Arbeidsmediation

Mediatorschap Roderic

Roderic aan het woord over het mediatorschap

Na (ruim) een jaar bij Mediation Amsterdam leek het een goed moment om Roderic aan het woord te laten over zijn kijk op het mediatorschap.

Roderic, je bent in november 2018 als mediator begonnen bij Mediation Amsterdam. Hoe is je eerste jaar daar bevallen?

Inderdaad is het nu al weer een jaar. Op 5 november 2018 was “de startdatum”, want toen ondertekenden wij de samenwerkingsovereenkomst. Ik kende Tabitha en Eline dus al langer; na mijn basisopleiding tot registermediator en de specialisatie familiemediation kwam ik hen tegen op een mooie middag in mei op een bijeenkomst over onderhandelen in de internationale zakenwereld en de raakvlakken met mediation. Voor mij erg interessant, omdat ik jarenlange ervaring heb opgebouwd in internationale onderhandelingen voor ABN AMRO, vooral in Centraal en Oost Europa. Daar waren met name Rusland en Kazachstan heel bijzonder, omdat hun onderhandelingsstijl zo verschilt van de onze.

In de afgelopen twaalf maanden heb ik een enorme hoop ervaring mogen opdoen in samenwerking met Tabitha en Eline. Daar ben ik hen heel dankbaar voor. Met beiden deed ik een aantal co-mediations, zowel op het terrein van arbeid als bij zakelijke conflicten. Daarnaast deed ik een aantal familiezaken, waarvan een aantal echtscheidingen met ouderschapsplannen. Deze week begin ik aan mijn 15de mediation, ook weer een familiekwestie van gescheiden ouders met twee kinderen.

Je vraag of het eerste jaar is bevallen kan ik dus op meerdere manieren met ‘ja’ beantwoorden. Het beviel qua leercurve, het beviel qua samenwerking, het beviel qua variëteit aan soorten mediation. Ik ga dus met veel plezier mijn tweede jaar in.

Je noemt de variëteit aan mediations. Is niet juist een algemeen gedeeld aspect van mediation dat er een conflict is?

Zelfs dat kun je je afvragen – hoewel we vaak eerder dialoogbegeleiding aanbieden dan mediation als er geen direct conflict is; mensen kunnen ook bij ons aankloppen als ze samen niet helder krijgen hoe ze verder willen, bijvoorbeeld met hun succesvolle onderneming. In zo’n gesprek zijn de emoties niet altijd de primaire zorg. Dus ja, in de meeste mediations willen partijen dat een conflict wordt opgelost; maar er zijn ook genoeg gevallen waarbij een van beide partijen stelt dat hij geen conflict heeft, maar dat alleen de ànder moeilijk doet. Alleen dit al geeft aan hoeveel variëteit er is. De variëteit zit hem niet alleen in de verschillende soorten conflict, maar vooral in de verschillende soorten mensen. Elke mediation is substantieel anders dan een andere – en ik denk niet dat ik dat zo zie vanwege een gebrek aan ervaring. Het leidt bij mij in ieder geval tot de conclusie dat elke mediation zijn eigen procesvoortgang vereist. En dat een goede mediator dus niet een soort standaardpakket van vragen moet aanbieden. Het komt bij beginnende mediators nog wel eens voor dat “vragen uit het boekje” worden gesteld – een op zich juiste interventie, maar op een verkeerd moment gesteld. Ik zie dat gebeuren in de oefenensessies die wij op regelmatige basis als kantoor aanbieden aan beginnende mediators, vaak mensen die vlak voor hun mediationexamens zitten.

Kortom, elke mediation is anders qua psychologie en dynamiek, en de kunst is, althans zo zou ik dat willen, om een zo natuurlijk mogelijk aanvoelend proces te creëren, waarin partijen zo snel mogelijk in een comfortabelere sfeer terechtkomen – dat draagt niet alleen bij aan hun vertrouwen in de mediator, maar ook aan een snellere doorlooptijd, iets waar de mediator ook verantwoordelijk voor is.

Wat heb je geleerd wat je specifiek zou willen noemen?

In ieder geval de rust in mijn hoofd tijdens een mediation, ook als het er heftig aan toe gaat. Ik kan mij nog heel goed herinneren dat in het begin je nog heel erg bezig bent met alles wat er tegelijk gebeurt: aan tafel, wat er gezegd wordt, hoe het gezegd wordt, body language, wat er in je eigen hoofd gebeurt – en tegelijkertijd vooruitdenken “wat moet ik nu zeggen of doen?”. Doodvermoeiend. Door de vele ervaring in dit eerste jaar heb ik daarin veel meer rust kunnen ontwikkelen – en ook dat levert betere mediations op, omdat je beter kunt concentreren op de technieken en interventies en die kunt toepassen op de juiste momenten. Hoewel ik er onmiddellijk bij moet zeggen dat het ook wel eens niet werkt en dan de vraag toch altijd blijft of dat aan jou als mediator ligt; had ik niet beter iets anders moeten doen?

Twijfel je daarover?

Altijd. Maar dat is mijn tweede natuur ook wel. En bovendien is het ook mijn beroepservaring in de financiële wereld – eerst de risico’s inventariseren kan lijken op een negatieve instelling, maar voor mij geeft het de zekerheid dat zoveel mogelijk aan preventie voor die risico’s kan worden gedaan. Dat brengt de verwachting met zich mee dat ik niet verrast zal zijn als er toch iets fout gaat. Maar als er toch iets fout gaat is er wel reden voor twijfel – had ik dit anders moeten doen, of heb ik dit verkeerd ingeschat? Voor mediators geldt waarschijnlijk ook: een leven lang leren.

Wat zijn je doelen voor het komende jaar?

Ik heb afgelopen oktober ook de opleiding tot arbeidsmediator gevolgd. Puur uit eigenbelang, want de markt bestaat voor het grootste deel uit familie-mediation (en dan vooral echtscheidingen) en arbeidsgerelateerde mediations. Zakelijke conflicten die tot mediation leiden vormen maar zo’n 10% van het markttotaal. Daar is nog zeker wel veel te winnen, maar dat kan ik niet in mijn eentje veranderen en ik wil graag als full-time mediator door. Dus wil ik ook op het terrein van arbeid inzetbaar zijn. In goed overleg met Tabitha en Eline kunnen we ons kantoor dan verder laten groeien. Er zijn argumenten om je eigen inzetbaarheid niet te breed te maken – dat kan overkomen als te gretig of als “hij weet van heel veel veel te weinig” in plaats van dat je je als specialist profileert. Maar in de fase van mijn ontwikkeling nu denk ik dat dit juist wel goed is; ervaring is van wezenlijk belang voor goed mediatorschap. Kortom, ik hoop dat ik op zijn minst weer 15 mediations haal in 2020, met meer nadruk op zelfstandige mediations, zowel familie-, zakelijk, als arbeidsgerelateerd.

Dat klinkt goed! Ik wens je veel succes.

Dank je wel, ik geloof dat Eline en Tabitha ook wel tevreden zijn, anders had ik het wel gehoord. Dus we gaan de goede samenwerking volgend jaar in een hogere versnelling voortzetten. Ik zie er met veel plezier naar uit.

 

afscheidsrituelen

Afscheidsrituelen

Ik ben net verhuisd. Verhuizen en vooral ook een groot renovatieproject hakt er redelijk in, fysiek en mentaal. Er komt zoveel op je af, er moeten zoveel keuzes gemaakt worden, en soms zie je door de bomen even heel letterlijk zelfs de contouren van het bos niet meer. Daarbij komend is verhuizen ook afscheid nemen. Van het oude huis, van de oude buren, van bijna 12 jaar herinneringen in één bepaald postcode gebied.  En opnieuw beginnen in een andere regio.

“Nieuwe” tradities

We vallen met onze neus in de boter: onze nieuwe woonplaats zit vol in de tradities. Naast een Halloween-speurtocht afgelopen week  is er komend weekend ook aandacht voor Allerzielen. De rite van passage gevierd met een middeleeuwse optocht door het centrum.

Rouwen

Wereldwijd zijn 1  en 2 november in veel culturen een bijzondere (feest-)dag. Dia de los muertos, Allerzielen, dagen gevuld met rituelen en tradities rondom overleden familieleden. Herinneringen ophalen, lekker eten, het leven vieren met de dood als gentle reminder dat alles eindig is.

In Nederland zijn we – althans – dat vind ik persoonlijk – niet zo goed in rouw. We zijn het leven met de dood en misschien wel breder – het afscheid nemen in alle vormen en maten – een beetje verleerd. Zijn we handelingsverlegen, onbekend met de rauwe kant van liefhebben? De consequentie (b)lijkt vaak grote eenzaamheid bij wie een verlies te dragen heeft. Je hoort het vaak van nabestaanden: het leven van de mensen om je heen dendert vrolijk door, en jij en je herinneringen aan wie je mist staan heel alleen stil in de tijd.

De gemeenschap

Vroeger bracht voor veel mensen de kerk met rituelen ordening aan in het rouwproces. Binnen een religieuze gemeente wist men de nabestaanden in zicht te houden. Die kerkelijke gemeenschappen zijn de afgelopen decennia meer gekrompen. Voor veel mensen is hun werk nu hun roeping en collega’s de groep waartoe je behoort. Als je daarin de verbinding kwijt raakt of meer verwacht dan er aangeboden wordt, kan dat dubbel zo hard aankomen en onderlinge relaties flink beschadigen.

Verdriet en relaties

Je kunt elkaar in een rouwproces dichter naderen, maar er kan ook afstand ontstaan. Zelfs op het werk. Want wat zeg je tegen iemand wiens partner, ouder of, misschien nog moeilijker, broer, zus of zoon, dochter verloren is? En hoe vraag je maanden na de begrafenis of crematie hoe het nu is? Veel collega’s, buren en soms ook vrienden zeggen uit angst het verkeerde te zeggen, dan maar liever niets.

Nieuwe vormen vinden…

Geweldig dat er op de werkvloer de laatste jaren steeds meer ruimte is voor stoelmassage, samen hardlopen na werktijd of mindfulness cursussen. Well-being van medewerkers wordt inmiddels gezien als een belangrijke succesfactor van het slagen van een team of bedrijf.

Ik zou daar nog iets anders aan willen toevoegen. Laten we ook onderzoeken hoe we elkaar binnen die professionele gemeenschap kunnen steunen in tijden van verdriet en afscheid nemen. Op Allerzielen en de andere 364 dagen per jaar waarop we samen leven én lijden. Hoe mooi als we ook in dat lijden vormen vinden om daar samen doorheen te gaan!

Oproep

Vanuit mijn vak als mediator/(team-)coach ben ik niet alleen geïnteresseerd in ‘gedoe’ maar ook in mooie voorbeelden waarin het samenleven en samenwerken – ook in moeilijke tijden – juist wel blijkt te slagen. Rituelen rondom goed afscheid nemen, van een geliefde, maar soms ook bij bijv. een fusie of grote organisatieverandering in een organisatie of afdeling hebben mijn bijzondere interesse! Reacties en collegiale tips om bepaalde artikelen of boeken te lezen van harte welkom!

Tot slot: Een prachtig liedje over afscheid nemen en rouw “Remember Me” uit de film Disney animatie Coco over Dia de Los Muertos.

Mediatorschap Roderic

De zakelijkheid van mediation

Eind 2018 heeft Roderic van Voorst tot Voorst zich bij ons kantoor aangesloten. Na 32 jaar als bankier gooide hij een aantal jaar geleden het roer om en werd mediator. In dit artikel maakt hij zichtbaar wat de potentiële meerwaarde is van zakelijke mediation, ook in het internationale bedrijfsleven en binnen financiële instellingen.

Roderic: Sinds november 2018 ben ik verbonden aan Mediation Amsterdam. Dat is een stimulerende high energy environment, vooral door de drijvende kracht van Tabitha en Eline, beiden door de wol geverfde mediators. Meerdere mensen hebben mij in de afgelopen maanden, sommigen verbaasd (en een enkeling zelfs wat meewarig?), gevraagd waarom ik mediator ben geworden, en of “de zaken al lopen”. Die meewarigheid kan uiteraard een eigen perceptie zijn, ingegeven door mijn eigen onzekerheid met betrekking tot de in de toekomst te behalen successen. Ik kon mij echter toch niet aan de indruk onttrekken dat vooral oud-bankiers vinden dat je, na een zo lange carrière van 32 jaar in de financiële wereld, eigenlijk eerder een commissariaat ambieert, of met een paar vriendjes een private equity firm opricht, ofwel financieel adviseur wordt als partner in een gerespecteerde AEX-gerelateerde boutique.

Mediation klinkt wat zweverig, het zit in de sector “ruzies” en zeker niet in de sector van de miljoenenbedrijven, waar krachtdadig optreden en doortastend besluiten nemen noodzakelijke elementen zijn voor groei of minstens het behoud van een sterke marktpositie van de onderneming. Geen soft “gedoe”, maar aanpakken.

Eigen ervaringen
Ik heb de consequenties van krachtdadig optreden van nabij meegemaakt in 2007, toen ABN AMRO werd opgesplitst door een consortium van drie banken, op hol geslagen nadat TCI (als 1%-aandeelhouder) hiervoor in een aandeelhoudersvergadering de deur had geopend. Twee van deze drie banken hebben dit avontuur, mede overigens ook onder invloed van de crisis in 2008, niet of nauwelijks overleefd: Fortis Bank ging geheel ten onder en werd zelf opgesplitst tussen BNP en het eigen Nederlandse kantorennet (dat, samengevoegd met het Nederlandse bedrijf van ABN AMRO, door de Nederlandse Staat moest worden gered en nu alsnog ABN AMRO heet); Royal Bank of Scotland werd aan het infuus van de Engelse overheid gelegd, toen die deze bank moest redden door bijna 90% van de aandelen over te nemen; RBS lijdt nu een treurig bestaan aan de zijlijn. Banco Santander was de enige die er redelijk uit sprong: zij kochten ABN AMRO-dochters Banco Real in Brazilië en Banca Antonveneta in Italië, waarvan later bleek dat zij deze laatste bank vooraf al hadden doorverkocht voor een hoger bedrag dan de koopprijs. Zo kan doortastende besluiten nemen dus ook uitpakken.

Ik heb in mijn lange bankiersbestaan, onder andere als relatiebeheerder en als hoofd Oost-Europa voor Syndicated Loans bij ABN AMRO vele besluiten genomen, vele handtekeningen gezet onder miljoenenkredieten, gecompliceerde financieringsstructuren opgezet, de halve wereld over gereisd en daar een bescheiden verzameling KLM-huisjes aan overgehouden. Ik ken het internationale bedrijfsleven van zeer nabij, welke krachten spelen voor het succes van een onderneming. Veel van die kwaliteiten zie ik terug in de kerncapaciteiten van een mediator: goed luisteren, emoties respecteren en waarderen, opties onderzoeken, het uitonderhandelen van de verschillende oplossingsmogelijkheden.

Wat mediation inderdaad wel in zich heeft, anders dan in mijn bankiersbestaan, is dat het wordt ingezet bij conflict, of op zijn minst bij dreigende onenigheid.

Toegevoegde waarde van de ervaren business mediator
De toegevoegde waarde van mediation is dat de angel uit een dergelijk (potentieel) conflict of onenigheid wordt gehaald door een open en eerlijk communicatieproces tot stand te brengen.
Bij mediation in de zakelijke markt komt daar bovendien bij dat de mediator affiniteit heeft met de bedrijfsprocessen en inzicht heeft in de bedrijfsactiviteiten van partijen, zodat hij desgewenst zelfs een actievere rol op zich kan nemen dan alleen maar als faciliterend mediator op te treden; de “evaluatieve mediation” wordt, zo blijkt ook uit onderzoek, in het bedrijfsleven op prijs gesteld; de mediator denkt mee en helpt zo om tot een goed eindresultaat te komen. Daarbij moet duidelijk blijven dat het eindresultaat door partijen wordt overeengekomen, zonder aansprakelijkheid daarvoor van de mediator.

Een mediator is dus geen goeroe, geen psychiater, geen meditatie-deskundige die mensen aan het huilen brengt. Een mediator helpt mensen om hun eigen beslissingen en keuzes goed te onderkennen, op een rijtje te zetten, bespreekbaar te maken en hen te leiden naar de voor hen (en door hen zelf te bepalen!) beste oplossing, waarin alle belangen, zowel de gedeelde als de eenzijdige, zoveel mogelijk worden gewaarborgd. Dat is een waardevol proces en mediation brengt daarmee wat meer vrede op aarde.

Mediation staat daarom ook, steeds meer, op een gerechtvaardigde plaats naast de formele rechtsgang, waar de keuze voor een oplossing door partijen uit handen wordt gegeven aan de rechter, wat in sommige gevallen zeker de betere keuze kan zijn om een conflict te beëindigen, maar in het verleden ook vaak de enige keuze leek omdat mediation niet in beeld was. De rechter beslist op basis van de wet, niet primair op basis van de belangen van beide partijen. In mediation staan die belangen juist voorop.

Groei-potentieel
In de zakelijke markt is nog voldoende ruimte voor groei van het gebruik van mediation, dat tot nu toe vooral (circa 70%) wordt ingezet bij echtscheidingen en bij arbeidszaken (zoals langdurige ziekte, reïntegratie of ontslag). Er zijn vele voorbeelden in de zakelijke markt die voor mediation in aanmerking komen, zoals bijvoorbeeld verschil van inzicht tussen aandeelhouders over de koers van het bedrijf, incompatibilité d’humeur tussen RvB en RvC , andere visies tussen de DGA en zijn kinderen die het familiebedrijf straks moeten voortzetten, onbetaalde rekeningen omdat de afnemer de geleverde spullen niet acceptabel vindt ook al heeft hij gekregen wat hij had besteld, de uitvoering van een contractueel overeengekomen bouwwerk is niet naar behoren, etc. etc.

In 2018 was hiervan een mooi voorbeeld ABN AMRO, waar eerst de voorzitter van de RvC uit haar functie werd ontheven, en waar kort daarna een aantal directeuren een anonieme brief schreef met klachten over het management. In beide conflicten werd geen mediation ingezet – en lag de onmin breed uitgemeten op straat.

Minimale inzet
Wat mediation wel vereist is inzet van tijd voor de gezamenlijke gesprekken en dat kan soms een hobbel zijn, want “een ondernemer heeft altijd al tijd te kort” – maar daar staat tegenover dat ook een rechtsgang betrokkenheid vereist en dus een investering in tijd, want met de dure ingehuurde advocaat zal ook vaak overlegd moeten worden. De tijd die aan mediation wordt besteed lijkt echter waardevoller, omdat het doel van mediation is om tot een door alle partijen gedragen oplossing te komen, met behoud van de relatie.

Dus mocht zich een situatie voordoen waar u zich bepaald niet prettig bij voelt en als dan de boosheid daarover af en toe de gedachte voedt dat dit maar eens voor eens en altijd moet worden rechtgezet door een rechter? Dan is mediation waarschijnlijk “the best way forward”.

U kunt in ieder geval eens een mediator bellen om daarover van gedachten te wisselen.

Samen op zoek naar de beste oplossing voor uw conflict.

Een beetje beroemd

Sterallures. Jawel…. Afgelopen week werd ik twee keer geïnterviewd over het mediatorschap! Een keer voor een lokaal Amsterdams maandblad, en eenmaal door de kinderredactie (10- en 11-jarigen) van een schoolkrant.

Ik zeg graag  ja op dat soort interviews. Wij zijn allemaal actief als ambassadeur voor (méér) mediation voor de Nederlandse Mediatorsvereniging (NMv). Dus elke kans om meer mensen te informeren over de optie om bij conflict eerst de stap naar de mediator te zetten als het samen (nog) niet gelukt is, grijpen wij met beide handen aan.

Misverstanden
Er zijn nogal wat misverstanden over mediation. Eline van Tijn en ik maakten daar vorig jaar al eens een vlogserie over “Misverstanden Over Mediation”.

Ook over de persoon van de mediator bestaan misverstanden. Zelf werd ik aan de tand gevoeld door de kinderredactie afgelopen woensdag. “Maakt u zelf geen ruzie meer sinds u mediator bent.” En “hoe leert u uw (3) kinderen om geen ruzie te maken thuis?”

Helaas. Het antwoord is weinig hoopgevend. Mijn kinderen maken gemiddeld net zo veel ruzie als de broertjes en zusjes in elk ander Nederlands gezin, en ook ik vlieg echt wel eens uit de bocht in mijn rol als gewoon ‘mens’. Met een cursus mediation word je niet plots een ander mens! Wel een meer bewust handelende professional. Een andere goede vraag van de kinderen was:

“helpt u ook wel eens uw vrienden als die ruzie hebben?”

Onpartijdig en neutraal: beeldvorming
Ook daarop is het antwoord nee, niet professioneel. Natuurlijk bied ik een luisterend oor aan vrienden met een probleem! Maar ik kan en wil niet ingehuurd worden als mediator in een conflict waar ik mensen al privé ken. Dan gaan er immers eigen belangen meespelen. Ik zou (onbewust) misschien wel meer gaan duwen voor een positief resultaat, want hoe zou mijn eerdere vriendschap beïnvloedt worden als deze mediation niet slaagt? Of juist extra veel tijd en aandacht besteden aan de persoon die ik niet ken, zodat hij of zij niet denkt dat ik partijdig ben omdat ik met de andere persoon al een band heb?

Een goed begin is het halve werk
Een goede eerste indruk en vertrouwen kunnen wekken is ontzettend belangrijk voor een mediator. Een conflict brengt mensen uit balans. Als een van beide partijen twijfels heeft en denkt dat je uit de rol van neutrale begeleider bent gestapt, ben je de regie kwijt. Dan raakt ook de mediation uit evenwicht. Daarom vraag ik altijd aan het einde van de eerste kennismaking of de partij in kwestie het vertrouwen heeft dat ik de juiste persoon ben om de mediation mee aan te vangen. Niet omdat ik twijfel aan mijn professionele kunnen, maar omdat een goede klik en vertrouwen van partijen in de mediator de kans op een succesvolle mediation doet groeien.

En dat is uiteindelijk waar wij het voor doen: mensen helpen met het vinden van passende oplossingen die een duurzaam einde maken aan hun conflict. En dat is niet heel makkelijk werk, vertelde ik de leerlingen, maar als het lukt geeft dat een heel fijn gevoel om te weten dat je daar een beetje bij geholpen hebt.

Meer weten over mediation en onze visie op samenwerken? Bekijk eens onze animatie over het mediationproces of neem een kijkje bij onze andere blogs en vlogs

Positief omzeilen en feedback ontvangen

Feedback. Ik kreeg deze week een portie voor mijn kiezen.

Een goede bekende zei me: “jij bent echt een kei in positief omzeilen”. Ik dacht huh? Zijn toelichting: “Daar waar je kampioen bent in het aanvoelen van de behoeftes van een ander, ben je misschien nog wel beter in het negeren van die van jezelf.”

Die kwam wel even binnen. Zo’n observatie van buitenaf.

En het klopt: Ik werk graag lekker hard door, bedenk 10 nieuwe dingen to do in een maand en ben tamelijk enthousiast in het algemeen. Ik boek graag resultaten en leg de lat nogal hoog. Dat heeft heel veel goede kanten, en ook zo zijn nadelen. Ik word er soms moe van en mijn omgeving ziet het ook wel eens met lede ogen aan. Kan het niet een tandje minder?

Waarom deze persoonlijke ontboezeming?

Het is pijnlijk maar o zo leerzaam om jezelf regelmatig van feedback te laten voorzien.

Als het onszelf betreft zijn we vaak ziende blind. Of knetter kritisch. Feedback van buiten geeft je dé kans om iets te doorbreken. Helpt je bewust worden van een patroon dat niet (meer) werkt.

Feedback en conflict.

In een mediationtraject zien we soms de nare effecten van verplichte of juist onverwachte feedbacksessies voorbij komen.

Feedback die (vaak onbedoeld) als keihard afserveren is aangekomen. Een uitwisseling van kritiek die zo hard binnen is gekomen, dat het een startsein blijkt van een conflict. Of de spreekwoordelijke druppel waardoor de emmer overloopt en iemand ziek thuis komt te zitten. Dat is voor alle betrokkenen – de zakelijke compagnon, werkgever, collega en de ontvangende partij – heel vervelend.

Kan dat ook anders?

Hoe doe je dat nou anders? Hoe zet je feedback om in iets positiefs? Enkele tips voor de ontvanger.

Tip 1: Kies  je eigen moment

Durf (tussentijds) zelf om feedback te vragen als je niet zeker weet of je voldoet aan de verwachtingen of een project of dienst niet helemaal lekker loopt. Samen sparren levert wellicht nieuwe inzichten en ideeën op die voorkomen dat jij straks een minder positieve beoordeling krijgt!

Tip 2: Creëer tijd om te reflecteren en reageren.

Voel je je overvallen door de feedback of vragen die je krijgt? Heel normaal, bedank, geef terug dat je er van schrikt en graag op een later tijdstip verder praat over de feedback en mogelijke oplossingen.

Tip 3: Plaats de kritische noten in perspectief

Je kent het vast, al krijg je tien complimenten, die ene minder positieve opmerking is degene die je bij blijft. Probeer na afloop ook op te schrijven/terug te halen wat er aan positief commentaar is gegeven. Gun jezelf een evenwichtig gevoel en breng de kritische noten in evenwicht met al het goede wat ongetwijfeld ook benoemd is!

Tip 4: Koester eerlijkheid

Natuurlijk doet kritische feedback pijn! Iedereen heeft liever daverend applaus! Maar wat heb je liever, eerlijk commentaar waardoor je bij kunt sturen/leren of sluimerende onvrede? Eerlijk duurt het langst, en wrijving maakt glans: zie dit moment als een kans om de samenwerking of jouw functioneren op een hoger plan te brengen!

Tip 5: Kritiek als een kans!

Krijg jij feedback waarvan je denkt, eh, ja, maar hoe dan anders? Vraag om hulp! Jouw collega/werkgever/compagnon heeft baat bij een gemotiveerde, goed functionerende ‘jij’. En – als het een werkgever betreft –  moet hij of zij jou ook de kans geven om je te verbeteren, daar waar je misschien aan kennis of vaardigheden tekort schiet.

Maak van de nood een deugd! Wil je zelf ook wel één en ander veranderen, grijp deze kans dan aan, en ga aan de slag! Extra tip: ben je in ergens in (vaste) dienst? Vraag of je werkgever wil investeren in bijscholing en/of coaching!

Tot slot

En ik? Ik ga met dank aan mijn feedback-gever toch ook deze zomer kritisch (en met een beetje mildheid, heel veel veranderen zal ik niet, ik ben nou eenmaal een harde werker en enthousiaste, betrokken persoonlijkheid) kijken naar waar ik de komende maanden extra gas wil geven, en waar ik misschien wat meer ga afremmen!

Meer over coaching, conflicten en tips:

Meer lezen?

Afspraken versus afspraken

Toen Eline van Tijn en ik in 2016 begonnen met onze samenwerking, startten we met zakelijk daten. Dat mondde uiteindelijk uit tot het oprichten van een heuse maatschap, met een maatschapscontract én inschrijving bij de Kamer van Koophandel eind 2017.

We namen de tijd en zetten onze afspraken op papier.

Uitzonderlijk?
Daarmee waren we een uitzondering begrepen we toen wij bij de KvK aanschoven. Onze adviseur gaf aan dat zeker 4 op 5 mensen die samen een bedrijf komen inschrijven, daarover géén schriftelijke afspraken heeft gemaakt.

Dat vonden wij verbijsterend…

En toch komt het heel vaak voor.

Is dat erg? Nou, misschien niet zo lang het ondernemen min of meer volgens plan verloopt.
Alleen is de grap dat ondernemen zelden volgens het boekje verloopt. Je groeit harder dan je dacht. Of de zaken gaan toch minder goed dan gehoopt. Of daar waar je eerst exact dezelfde droom najoeg, lopen de sporen toch op enig moment uiteen. De een wil wél online ondernemen, en de ander juist investeren in een grotere winkel. Eigenaar A ziet volop kansen in het ontwikkelen van een nieuw product en wil investeren, eigenaar B wil liever geld opzij zetten voor een pensioenvoorziening.

Voorkomen?
Kun je dat soort groei- en veranderpijn nou helemaal voorkomen door een dichtgetimmerde samenwerkingsovereenkomst?
Waarschijnlijk niet.
Maar voorkomen is wel veel minder pijnlijk (en duur) dan genezen of amputeren.
Dus ga om tafel!

Wat wij leerden en in de praktijk brengen…

Vanuit onze ervaring als samenwerkingspartners een paar tips over afspraken die je wél kunt (en misschien wel moet) maken!

In den beginne:
• denk na over waar je samen naar toe wilt. Wat is doel en droom voor het bedrijf/de samenwerking. Over een jaar, over drie jaar, en waar wil je zijn over 10 jaar?
• Bespreek verschillen in jullie ambities, ervaring en/of persoonlijke karakters.
• Denk eens door over verschillende scenario’s (what if…) en wat die betekenen voor jullie samenwerking.
• Stem af hoe (en hoe vaak) jullie tussentijds willen gaan evalueren en de koers blijven aanscherpen.
• Zet op papier hoe jullie investeringen, tijd en geld willen verdelen. Wie is waarvoor verantwoordelijk, hoeveel geld mag er waaraan besteed worden met en zonder instemming van de andere partner(s).
• En voor de echte pro: spreek vooraf af wie jullie neutrale derde is of dat jullie een mediator inschakelen mocht er op enig moment wrijving ontstaan.

Onderweg:
• kies een vast wekelijks of maandelijks moment om bijeen te komen – desnoods telefonisch – om lopende zaken door te nemen
• houd zakelijk en privé op het werk gescheiden maar zorg wel dat de ander het tijdig weet als er op de achtergrond iets speelt dat invloed heeft op jouw humeur en inzetbaarheid. Een zieke ouder, relatieproblemen, gedoe met kinderen – het overkomt ons allemaal. Delen kweekt begrip en voorkomt irritatie.
• zoek de actieve verbinding op in jullie samenwerking. Doe iets wat bij jullie past. Ga paintballen, wandelen, samen lunchen, naar het theater. Zorg dat ook de niet zakelijke kant van de samenwerking regelmatig gevoed wordt.
• Maak twee keer per jaar – of vaker als jullie in een trendgevoelige branche zitten – tijd om te evalueren en de koers voor komend half jaar uit te zetten. Daarbij kan het opstellen van jaarplan en begroting helpen (een simpel template kun je zo downloaden via google).
• Stel heldere prioriteiten en kies ook bewust voor wat je NIET doet.
• Vermijd struisvogels! Verdeel taken zo dat een ieder doet wat past en de ‘rotklussen’ eerlijk gedeeld worden. Maar zorg wel dat ieder op hoofdlijnen weet wat er gedaan is en moet worden.

Als je vreest voor een doodlopend pad 
• Trek tijdig aan de bel!
• Wees eerlijk over je eigen aandeel
• Vermijd de confrontatie als het net spitsuur is. Zoek een rustig moment op.
• Durf expertise in te huren voor dat wat jullie zelf niet goed kunnen
• Emoties te hoog en de kloof ogenschijnlijk te groot? Kom je er samen niet goed uit? Schakel tijdig een coach of mediator in.

Hulp nodig of vragen? Wij sparren graag met ondernemers en organisaties over het voorkomen en oplossen van conflict. Soms mond dat uit in mediation, maar dialoogbegeleiding of enkele coachingsgesprekken, samen of apart kunnen ook heel effectief zijn.

Bel of mail als wij iets voor jullie kunnen betekenen.

Onder het tapijt – week van de werkstress

Laten we beginnen met een compliment: wat goed dat er deze week op zoveel plekken bij werknemers en werkgevers aandacht is voor aanpak en preventie werkstress. Stoelmassages, verse smoothies, yoga op het werk, hardloopclubjes met subsidie van de baas: top! Want meer bewegen en meer ontspannen hebben zeker positief en effect op stress.

Maar….
In Nederland houden we van polderen en denken  in compromissen. We doen water bij de wijn en hebben de focus op het resultaat. En daarmee zien we iets belangrijks over het hoofd. We zijn namelijk mensen. Met ratio, maar ook met doodnormale emoties. Er bij willen horen. Gezien worden. Respect krijgen van directe collega’s.

Dat soort doodnormale behoeftes lijken we onder het tapijt te vegen. Uit angst om teveel aandacht te vragen? Omdat we niet goed weten hoe we elkaar een compliment moeten geven? Omdat we het te druk hebben met deadlines, targets en eindeloos vergaderen?

Stress ontstaat vaak door onvoldoende communicatie.
Werkstress is niet per sé te verklaren door de hoeveelheid werk zelf. Opgekropte gevoelens die niet tijdig gedeeld, gezien of geadresseerd zijn, kunnen  al sluimerend het werkplezier en de draagkracht van een professional ondermijnen. Tot het niet meer gaat.

Facts & Figures
In meer dan 70% van de gevallen is psychisch verzuim stress-gerelateerd. In de zorg en het onderwijs is het risico op psychisch verzuim maar liefst 25%! Conflicten op de werkvloer zijn daarbij een belangrijke oorzaak (NEA rapport 2016). Gemiddeld vallen werknemers met psychische klachten 180 werkdagen uit en kost psychisch verzuim ons jaarlijks € 2,7 miljard. Nog los van de maatschappelijke tol die we daarvoor betalen.

Op de werkvloer
Als mediators zien Eline Van Tijn en ik dat achter verzuim vaak een langer sluimerend conflict  zit. In de waan van de dag en de drukte op de werkvloer, worden ‘goede’ gesprekken te vaak uitgesteld. Of  zelfs vermeden, want stel je voor dat de ander er niet goed op reageert? Wacht niet tot het formele moment van een functioneringsgesprek als je ergens mee zit.

Onze tip: heb regelmatig een informeel gesprek met elkaar. Zet het desnoods regelmatig op de agenda. Praat onderling over wat je belangrijk vindt, wat je van elkaar verwacht en nodig hebt, maar ook wat er misschien minder goed gaat.

Voorkomen is beter dan genezen
We horen het vaak, enorme opluchting als na maanden verzuim met   minimaal contact de lucht in mediation weer geklaard is. “Hadden we dit gesprek maar veel eerder gevoerd!”

Veel stress en vooral verzuim kan voorkomen worden door een opener sfeer op de werkvloer. En door inzicht te hebben in eigen communicatie en conflictpatronen. Meer weten of eens een lunchbijeenkomst over het onderwerp? Neem contact op of kijk eens naar ons speciale november-aanbod DIY conflictmanagement op de werkvloer.

Gelijk zelf aan de slag? Lees hier