Wij doen mee: Week van de Werkstress mediation-hotline

Zorgt een conflict op werk voor stress? Bel tijdens de Week van de Werkstress met de hotline: 0800-MEDIATION

Dat is de nieuwste actie van de NMv-ambassadeurs i.s.m. collega’s van de specialistische mediation-beroepsverenigingen VAN en MfN-Groep Arbeidsmediators. In de Week van de Werkstress, van 12 t/m 16 november 2018, dragen onze mediators Eline van Tijn en Tabitha van den Berg graag belangeloos bij aan deze actie.

Een conflict is besmettelijk
Een slechte verhouding met je baas, ruzie met een collega of een vervelende klant: conflicten op en rond de werkvloer kunnen voor veel stress zorgen. Want laten we eerlijk zijn, lang niet iedereen is er even goed in om bij een ontluikend conflict meteen zelf in actie te komen. Integendeel, vaak hopen we dat het vanzelf wel goed komt. En die hoop blijkt vaak ijdel. Conflicten blijven sluimeren of, erger nog, ontsporen volledig. Met alle gevolgen van dien: van psychisch verzuim tot verstoorde werkverhoudingen die niet meer te lijmen zijn. Dit is niet alleen erg stressvol voor de direct betrokkenen, maar ook voor de rest van het team.

Mediation-hotline
Tijdens de Week van de Werkstress willen de arbeidsmediators van de Nederlandse Mediatorsvereniging (NMv) dit patroon doorbreken. Dit doen ze met de hotline 0800-MEDIATION, waar mensen gedurende de week elke werkdag terecht kunnen met vragen over een zakelijk conflict of verstoorde arbeidsverhoudingen. Dus of je nu een HR-professional, leidinggevende, bedrijfsarts of medewerker bent: via de mediationhotline kan je op een laagdrempelige manier kijken of mediation in jouw specifieke geval van toegevoegde waarde kan zijn. Ook algemene vragen over mediation zijn uiteraard welkom.

Van 12 t/m 16 november is het belteam met arbeidsmediators elke werkdag van 9 tot 18 uur te bereiken via 0800-6334284.

Geen behoefte aan telefonisch contact maar wel benieuwd of mediation bij conflict en mogelijk verzuim op het werk zinvol is? Kijk ook onze vlogs

 

Ziekte en conflict – kip en ei

Ze verschijnen vaak hand in hand. Verzuim en conflict. Kip en ei. Wat was er eerst?

Soms ontstaat conflict als gevolg van verzuim, en soms word iemand ziek van conflict. En soms komt alles tegelijkertijd. Conflict ontstaat zelden door één incident, en verzuim ontstaat – uitzonderingen daargelaten – ook niet van de ene op de andere dag. Een opeenstapeling van klein gedoe en relatief behapbare wrijving leidt tot explosie. Of doodse stilte. En verzuim.

Via de bedrijfsarts
Vaak worden zaken rondom ziekte en conflict naar ons verwezen door  de bedrijfsarts of een consulent van de verzuimverzekeraar. Die ziet dat er meer aan de hand is. Meer dan alleen de vraag hoe en wanneer te starten met reïntegratie. Zo’n advies kan vrij dwingend voelen. Hoezo een ‘vreemde’ inroepen om jullie werkrelatie weer op gang te krijgen?

Mediation is vrijwillig, maar voelt in arbeidskwesties minder vrij. Management, bedrijfsarts, UWV en verzuimverzekeraar;  allemaal sturen ze aan op actie. En dat moet ook, op basis van de Wet Poortwachter en de realiteit van steeds verder oplopende kosten.

Daardoor voelt mediation soms als ‘moeten’. Daarom starten wij in arbeidszaken vrijwel altijd met aparte intakes. Zodat elke deelnemer een eigen keuze kan maken voor mediation én de mediator.

Vaak gaan mediations over de onderlinge (werk-)relatie, misverstanden, beschadigd vertrouwen en communicatie-patronen. Als een van beide deelnemers ziek is, en/of al lang boos of teleurgesteld thuis zit, kan de stap om weer in gesprek te gaan groot zijn. En spannend.

Het ideaal…
Idealiter word je eerst beter, en kun je dan dat lastige gesprek starten over wat je liever anders had gewild. Over je zorgen en frustraties, en wat er niet goed ging. En, niet onbelangrijk, ook over wat de werkgever verwacht of hoopt in de werkrelatie.

Wisselwerking
Nu blijkt in de meeste gevallen dat mensen – zeker bij ziekte veroorzaakt door spanningsklachten – pas echt gaan opknappen als ook de kou uit de lucht is. Zolang het conflict nog dreigend boven het hoofd hangt, en je niet weet waar je straks aan toe bent, houdt het werk je dag en nacht bezig. De broodnodige rust pakken lukt dan niet. Met die kennis in het achterhoofd, adviseren bedrijfsartsen dan om als eerste stap in het re-integratieproces samen om tafel te gaan. Na een paar weken (soms maanden) rust, voordat je probeert terug te gaan naar het werk met behulp van een mediator aan de slag met het conflict.

Misschien denk je: “kan ik dat wel aan? Ik ben daar nog niet aan toe!”  En dat gevoel snappen wij natuurlijk best. Als je je kwetsbaar voelt, is de confrontatie weer aangaan met dat wat spanning oplevert iets wat je liever vermijdt.

En tegelijk is het aangaan van dat gesprek nodig om weer vooruit te komen. Weten waar je aan toe bent. Ontdekken dat de soep misschien minder heet is dan hij leek, vlak voordat je uitviel.

Stagnatie brengt je niet verder
Vastzitten in en vrezen voor terugkeer naar de oude situatie levert uiteindelijk geen rust en dus geen herstel op. Dat weet de bedrijfsarts, en daarom verwijst hij jullie door naar een onafhankelijke bemiddelaar. Samen op zoek naar passende en duurzame oplossingen.

Meer over dit onderwerp? Kijk ook onze vlogs over het thema ziekte en verzuim

Functioneringsgesprekken.

Functioneringsgesprekken…

Eens in de zoveel maanden, soms maar eens in de zoveel jaar, zitten werkgever en werknemer om tafel in een formele setting. Het moment van beoordelen, verwachtingen uitspreken en targets bepalen is daar. In het ene bedrijf heet dat een functioneringsgesprek, een ander kiest voor een annual performance review-cycle-conversation. Hoe het beestje ook heet, zo’n verplicht gesprek met formeel karakter is vaak voor beide partijen spannend. Of ongemakkelijk. En niet ten onrechte. Voor veel mensen begint de cyclus weer in maart. Wat gaan we komend jaar met elkaar bereiken?

Toren C

De dames van kantoorkomedie Toren C maakten een geniaal filmpje over zo’n gesprek.  https://www.youtube.com/watch?v=i4legARNmD8. Een voorbeeld van hoe een goed gesprek in heel korte tijd helemaal uit de hand loopt. Gelukkig gaat het meestal beter.

Het innerlijke monster

Een moment van beoordelen maakt bij de een de innerlijke criticus wakker. O nee, nu val ik door de mand. De ander denkt: ha, dit is het moment om te gaan onderhandelen over mijn salaris of een nieuwe opleiding. Een derde hoopt dat dit gesprek wellicht het moment is om het te hebben over werkdruk en een moeizame relatie met een collega.

De spreekwoordelijke druppel

Er zijn heel wat mediations waarbij medewerker of werkgever zo’n formeel gesprek als de druppel aanwijst. Het moment dat de bom barste, of de tranen niet meer te stoppen waren. Vaak gevolgd door een ziekmelding. Vaak voor beiden partijen een situatie van verlies. Over het algemeen zijn geen van de deelnemers aan zo’n functioneringsgesprek uit op escalatie of verzuim. Hoe voorkom je nou dat het uit de hand loopt?

Tips bij spannende gesprekken

Een paar tips om communicatie over spannende thema’s beter te laten verlopen:

  1. Bezint eer ge begint: bedenk vooraf en noteer wat voor jou belangrijke onderwerpen zijn. Wat gaat er goed? Wat zou je graag anders of verbeterd zien? Hoe kun je daarin met elkaar samenwerken voor een beter resultaat? Wat wil of kan jij (of de organisatie) daarin zelf bijdragen en wat heb je nodig van de ander?
  2. Een goed begin is het halve werk: bedenk samen wat er op de agenda mag/moet tijdens het gesprek, kies de prioriteiten en spreek een eindtijd af.
  3. Breek het ijs: vind je het spannend, of ben je juist ontzettend blij om (eindelijk) om tafel te gaan? Begin daar dan gewoon mee. Want als een ander niet weet waar jouw zenuwen vandaan komen, kan hij/zij daar geen rekening mee houden. Of geeft zijn eigen invulling aan jouw lichaamstaal…
  4. Zelfkennis is het begin van alle wijsheid: weet van jezelf hoe je reageert als er iets jouw kant op komt dat je niet zag aankomen. Gun jezelf tijd om met een passende reactie te komen, zonder dat je de ander in de kou laat staan of het vuur verder opstookt. Dat kan door bijvoorbeeld te zeggen: ‘Goh, daar overval je me mee. Ik merk dat ik daar even over na moet denken. Mag ik hier later op terugkomen?’ Of: ‘Dit komt even heel hard binnen. Kunnen we even pauzeren?’.
  5. Elk einde is een nieuw begin: Ben je nog niet uitgepraat? Prik gelijk een nieuwe datum om verder te praten. Wacht niet een half jaar op een volgend gesprek als je merkt dat jullie niet op koers lopen.

Meer lezen en tips over conflicten en het voorkomen van escalaties? Kijk ook eens naar

 

Vooroordelen over mediation

Jeetje, ik zou dat nooit kunnen… die reactie krijg ik vaak van andere professionals en bekenden als ik uitleg wat een mediator doet. Er leven nogal wat vooroordelen over mediation en wat de mediator zoal doet. Toegegeven: soms zijn de verhalen aan tafel inderdaad loodzwaar. De schade of impact die mensen ervaren door het gedrag of nalaten van ‘de ander’ of de organisatie kan groot zijn. En soms is een sessie ook licht, luchtig. Kan er ook gelachen worden. Is de opluchting groot als blijkt dat de soep toch niet zo heet gegeten hoeft te worden als vooraf gevreesd.

Al met al vinden wij dat we een prachtig beroep hebben. Daar vertellen we dan ook graag over als landelijke ambassadeurs en gastdocenten aan universiteiten. Dat is ook nodig gezien sommige misverstanden. Enkele voorbeelden…

Mediation is zweverig
Vorige week legden mijn collega Eline van Tijn en ik in een vlog uit dat mediation alles behalve zweverig is. Er is niets mis met yoga en mindfulness, en mediation is zeker een alternatieve vorm van conflicten oplossen. Een alternatief voor het zogeheten toernooi-model, waarin beide partijen de strijd aangaan, evt. met hulp van een legertje adviseurs. Om te winnen. Het gelijk binnen halen. Zorgen dat de andere partij verliest. Mediation is hét alternatief als je liever zelf regie en verantwoordelijkheid neemt. En samen met de ander wilt zoeken en onderhandelen tot je een oplossing vind waar je beide mee akkoord kunt gaan. Dat is niet zweverig, maar heel praktisch en concreet. En het leidt in de meeste gevallen tot snelle en goede oplossingen.  Die gewoon zwart op wit, in een overeenkomst worden opgetekend.

Mediation alleen bij zware escalatie
Mijn collega’s en ik horen ook regelmatig de misvatting dat mediation alleen zinnig is als een conflict al rampzalige proporties heeft aangenomen. Soms arriveren conflicten inderdaad in flink geëscaleerde vorm bij ons op tafel. Maar dat hoeft nadrukkelijk niet het geval te zijn. Sterker nog, hoe eerder je actie onderneemt omdat je dreigt vast te lopen, hoe groter de kans is dat je er samen op een goede manier uitkomt. Zelfs als afscheid nemen misschien onvermijdelijk lijkt.

Ook over het vooroordeel “Mediation is een zwaar middel” maakten we een vlog. Volgende week volgt een nieuw vlog. Reacties op deze twee vooroordelen & suggesties voor andere vooroordelen welkom!

Luisteren loont – twee zussen

De parabel van de sinaasappel en de twee ondernemende zussen.

Dit verhaal is er in vele vormen en is vast onderdeel van vrijwel elke mediationopleiding en onderhandelingscursus. Deze simpele vertelling illustreert perfect de toegevoegde waarde van mediation, als naar elkaar luisteren niet meer lukt.

Het verhaal…

Er waren eens… twee zussen. Allebei met plannen voor een eigen bedrijf. Toen vader overleed ontstond er een conflict over de Spaanse sinaasappelplantage die hij achter liet. Beiden vonden dat ze recht hadden op de plantage. Zus één omdat ze de oudste was, zus twee omdat ze jaren voor vader gezorgd had. En zo begon het geruzie. De zussen waren vooral druk de ander te overtuigen waarom zij toch écht de meeste rechten had. Uiteindelijke suggereerde een oom om een hek te bouwen, en de boomgaard in twee gelijke delen te verdelen. Klinkt als een solide en eerlijke oplossing, toch?

Enigszins morrend maar moe van het gedoe over de erfenis, wilden de zussen akkoord gaan met dit plan. Tot een nieuwsgierige buurvrouw vroeg:

“Zeg, wat zijn jullie eigenlijk van plan met die sinaasappels?”

Zus één begon vol vuur over de authentieke sinaasappelcakes die ze wilde gaan bakken, naar oma’s receptuur. Met geraspte sinaasappelschillen. Zus twee bleek een al even ingenieus plan te hebben: een ‘verse jus d’orange delivery service’ voor diverse hotels in de omgeving. Door vooral bezig te zijn geweest met het verdedigen van hun eigen standpunten hadden de zussen geen ruimte meer om werkelijk te luisteren naar de ander. Een win-win situatie lag voor het oprapen…

Dankzij die nieuwsgierige buurvrouw kwamen ze alsnog achter elkaars werkelijke wensen. De een had belang bij het sap en vruchtvlees, de ander bij de schillen. Dus zonder hek en zonder compromis bleken de zussen allebei 100% hun zin te kunnen krijgen!

En dat is precies wat mediation beoogt!

Door dieper door te vragen ‘helpt’ de mediator partijen om erachter te komen wat de ander echt nodig heeft. En dan blijken belangen vaak niet zo tegengesteld als gedacht en ligt een oplossing die voor beide partijen acceptabel is binnen handbereik. En een nieuwsgierige buurvrouw* kan in sommige gevallen ook van onschatbare waarde zijn ;-)…

En ze leefden nog lang en succesvol!

*bij het ontbreken van een nieuwsgierige buurvrouw of behoefte aan een gespreksbegeleider/mediator mag je ons natuurlijk altijd benaderen!

Dit verhaal is geschreven voor en eerder gepubliceerd in het Mediation Magazine

 

Noem mij maar gewoon Jan

Expats op de Nederlandse werkvloer

door Hester van den Dorpel, stagiaire bij Mediation Amsterdam

‘Noem mij maar gewoon Jan’. De Nederlandse manager laat zich liever bij de voornaam aanspreken en zelfs onze minister-president Rutte pakt de fiets naar zijn werk. Managers en werknemers lunchen samen en werken dankzij flexplekken steeds vaker in dezelfde ruimte. Dit kan verwarrend zijn voor een expat die meer hiërarchie gewend is. Steeds meer mensen komen als expat in Nederland werken. Zeker de gemeente Amstelveen is populair, in 2015 is 7,5 procent van de inwoners een expat. In Amsterdam is dat 4 procent. Deze expats komen voornamelijk uit onze buurlanden, maar India, Japan en de Verenigde Staten hebben ook een groot aandeel. Een expat is een persoon die tijdelijk in een land werkt met een andere cultuur dan waar hij oorspronkelijk vandaan komt. Tegen welke (juridische) problemen kunnen expats aanlopen wanneer zij in een arbeidsconflict verwikkeld raken? En kan men deze problemen oplossen of beperken door gebruik te maken van mediation in plaats van een rechterlijke procedure te starten? Met behulp van een enquête, ingevuld door expats met allerlei verschillende nationaliteiten, ben ik dit gaan onderzoeken.

Problemen op de werkvloer

Slechts 12,2 procent van de expats heeft juridische problemen ondervonden. Deze problemen werden veroorzaakt doordat er tijdens de onderhandelingen over het contract beloftes werden gemaakt die niet nagekomen werden. Een ander gaf aan dat hij teveel is gepusht om het contract te tekenen en er daarna vanaf wilde komen. Een kwart van de respondenten ervaart samenwerkingsproblemen. De helft van de respondenten geeft aan samenwerkingsproblemen met de manager te hebben ervaren, de andere helft heeft dit met een collega gehad. De respondenten noemden verschillende redenen waarom zij deze problemen ervoeren. Het merendeel van de problemen ontstond door de taalbarrière. Andere problemen werden veroorzaakt door verschil in normen en waarden, door verschillende verwachtingen van een contract of een afspraak en door verschillen in gewoontes. Een opvallend groot aantal samenwerkingsproblemen werd, volgens de respondenten, veroorzaakt door verschillende inzichten over hiërarchie. Zoals ik al aangaf is de Nederlandse hiërarchie vlak. Managers laten zich bij de voornaam noemen, werken en lunchen steeds vaker met de werknemers en accepteren eerder feedback van hen. In Nederland is het polderen een gebruikelijke manier om tot een besluit te komen. In een vergadering wordt dan ook van de werknemer verwacht dat hij aan de discussie bijdraagt en mogelijkerwijs met ideeën komt die anders zijn dan hoe de manager erover denkt. Ook op sollicitaties blijkt dat van een sollicitant wordt verwacht dat hij vragen stelt. Nederlandse werkgevers zijn geneigd te denken dat een sollicitant anders geen pit of weinig interesse heeft. Expats die andere vormen van hiërarchie gewend zijn, zijn zich vaak niet bewust van deze ongeschreven regels.

Eva van Ooijen van KIT Intercultural Professionals heeft een aantal tips voor managers om samenwerkingsproblemen te voorkomen. Ten eerste is het van belang dat managers zich realiseren dat expats vaak alleen naar een land zijn gekomen. Een van de expats gaf aan dat hij tijdens zijn periode in Nederland weinig contact heeft gehad met zijn collega’s. Pas toen hij weer vertrok zeiden ze dat het tijd was voor een afscheidsfeestje. Wees daarom uitnodigend en betrek de expat erbij. Daarnaast is het belangrijk om als team te bespreken wat de verwachtingen over en weer zijn. Ook kan de expat gevraagd worden wat voor vorm van hiërarchie hij gewend is. Op deze manier kan hem uitgelegd worden hoe het in Nederland werkt en kunnen mogelijke conflicten voorkomen worden. Tevens is het voor de expat belangrijk om zich te verdiepen in de nieuwe cultuur. Volgens Eva van Ooijen mislukt expatriëring naar een van een van de buurlanden vaker dan wanneer een Nederlandse werknemer naar Azië gaat. Men denkt dan dat de culturele verschillen dan kleiner zijn en doet mogelijkerwijs minder moeite om zich te verdiepen in de nieuwe cultuur. Opvallend is juist dat België meer hiërarchie op de werkvloer kent dan Nederland. Het werken met expats zorgt niet alleen maar voor problemen. Een van de voordelen van het werken met expats is dat mensen leren om met verschillende culturen om te gaan. Het geeft hen nieuwe inzichten en ideeën. Daarnaast geeft men aan dat contact met buitenlandse bedrijven beter is als er een expat in het Nederlandse bedrijf werkt.

Mediation in het arbeidsgeschillen

Indien expats in juridische of samenwerkingsconflicten geraakt zijn is het verstandig om gebruik te maken van mediation. Wat is mediation precies? Er zijn verschillende manieren om mediation te beschrijven. Het Handboek Mediation omschrijft mediation als: ‘Een vorm van bemiddeling in conflicten, waarbij een neutrale bemiddelingsdeskundige, de mediator, de communicatie en onderhandelingen tussen partijen begeleidt om vanuit hun werkelijke belangen tot een gezamenlijk gedragen en voor ieder van hen optimale besluitvorming te komen.’ 

Men gebruikt mediation veel voor familierechtelijke geschillen maar ook het gebruik van mediation in arbeidsgeschillen neemt steeds meer toe. Mediation is een vorm van geschilbeslechting en vormt hierbij een alternatief voor de gang naar de rechter. 63,4 procent van de respondenten gaf aan dat ze bekend waren met mediation en gelukkig is zelfs 85,4 procent van de respondenten voorstander van het gebruik van mediation in arbeidsgeschillen. Ik heb hen gevraagd waarom zij wel of juist niet menen dat mediation een goed middel is om arbeidsgeschillen op te lossen. Als een van de redenen gaven zijn aan dat mediation kan bijdragen aan de-escalatie van het conflict doordat er wordt gekeken naar achterliggende belangen. Op deze manier kunnen partijen uitspreken wat voor hen belangrijk is. Als men kijkt naar belangen in plaats van standpunten is de kans groter dat ze er samen uitkomen. Het voordeel van mediation is dat men zelf met oplossingen komt. Wat maakt een mediator een goede mediator? De respondenten gaven aan dat ze het liefste een mediator hebben die betrouwbaar en onpartijdig is, goed luistert, kalm blijft en vooral niet oordeelt.

Mediation op de Vrije Universiteit

Studenten van de Vrije Universiteit Amsterdam kunnen de afstudeerrichting Conflicthantering, rechtspraak en mediation volgen. Dit is uniek in Nederland. Onderdeel van deze afstudeerrichting is het vak mediation. Ook privaatrechtelijke masterstudenten kunnen dit vak volgen. Op 1 april 2017 is Dick Allewijn benoemd tot bijzonder hoogleraar Mediation aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid. De Vrije Universiteit heeft de eerste bijzonder hoogleraar Mediation van Nederland.

Geschreven door VU studente Hester van den Dorpel, stagiaire bij Mediation Amsterdam van 1 maart – 1 juni 2017. Kijk ook haar vlog over haar onderzoeksresultaten!

Moed – over online procederen en mediation

Afgelopen vrijdag stond ik voor een klas vol internationale juristen in spé aan de Universiteit Maastricht. Daar spraken we het over mediation en over het begrip winst. De titel van mijn masterclass was “Why Winning Makes Matters Worse”. Ik kwam mijn kennis delen. En ik leerde zelf ook iets. Over online procederen en het belang van moed.

Een nieuwe generatie
Lesgeven is leuk, een mooie kans om je kennis en ervaringen te delen. Lesgeven is ook hard nodig: mediation verdient een vanzelfsprekende plek in ons rechtstelsel. Zoals hoogleraar Britta Bohler ook betoogde in haar Toga Column in NRC op 4 /4/2017: “we moeten af van het vechtmodel bij conflicten.” Eerst proberen er samen uit te komen, met hulp van een neutrale professional voordat je (meer) juridische stappen onderneemt. De nieuwe generatie juristen krijgt steeds vaker die visie mee in het HBO en aan Nederlandse universiteiten.

Eigen belang
Heel leuk, al die nobele idealen. Voor het geld moet je als professional niet voor de klas gaan staan. Een redelijke fles wijn of boekenbon is meestal de beloning. Maar het mooie aan de interactie met ambitieuze en leergierige jongeren is dat je altijd zelf ook iets leert.
In Maastricht trof ik geïnteresseerd publiek. Het was geen verplichte les: de zaal zat vol studenten die zich vrijwillig hadden aangemeld om deel te nemen aan de Mediation Clinic, een project van dr. Mark Kawakami en dr. Catalina Goanta. Catalina en Mark zijn twee bevlogen assistent professoren met een missie: zorgen dat de nieuwe lichting juridische professionals beschikt over de vaardigheden die nodig zijn in de 21’e eeuw. Waaronder mediation. We maakten er zelfs een vlog over.

Dus… mijn les.
Aan het eind van twee uur informatie, oefeningen en voorbeelden, was er tijd voor vragen. Een van de studenten, Arturo uit Brazilië, deed onderzoek naar online procederen. Een manier waarmee burgers makkelijker en vaak goedkoper toegang krijgen tot het recht. In veel landen een heel positieve innovatie. Maar bij zijn (literatuur-)onderzoek trof hij een onverwacht neveneffect. Bij verbeterde toegang tot het recht d.m.v. online tools nam de bereidheid om deel te nemen aan (off- en online) mediation af. Hij was verbijsterd door dit onderzoeksresultaat omdat hij het tegenovergestelde verwacht had. Hoe kwam dit? De burger krijgt meer regie in het recht, en wijst gehele regie over de inhoud zoals in mediation af?

Ja, hoe komt dat?
Hij dwong me na te denken over zijn vraag, want – eerlijk is eerlijk – ik weet weinig van online procederen in het recht. Maar uiteindelijk kwamen wij samen tot de volgende conclusie: mediation vraagt (meer) moed.

Als je online een klacht kunt indienen, of zelfs online kunt scheiden, houd je een zekere afstand tot ‘de ander’. Door het ontbreken van de fysieke confrontatie, kun je harder of makkelijker ‘vechten’ voor je eigen gelijk. Je ziet het effect op de ander niet en hoeft er dus ook geen rekening mee te houden. Dat zie je ook op sociale media: doordat er een scherm tussen jou en de ander zit, lijkt het uitten van heftige meningen en scheldpartijen makkelijker. Online gedraag je je makkelijker als onverdraagzame hork.

De confrontatie
Bij mediation ga je om tafel. In alle kwetsbaarheid, zonder te weten waar je uit zult komen. Je gaat akkoord om tenminste te proberen te luisteren naar het verhaal en de argumenten van de ander. En zoekt samen naar oplossingen.

Die oplossingen krijg je sneller en zijn duurzamer en meer omvattend dan de gemiddelde uitkomst van een rechterlijke procedure. Maar je moet wel achter je computer of advocaat vandaan. Je niet verschuilen voor de ander. Elkaar aankijken. Mediation is allesbehalve soft. Mediation is voor mensen met moed!

Nijlpaarden en spinnen: reputaties

Op mijn bureau staat een schattig houten nijlpaard. Een souvenir, gekregen van mijn broer die onlangs zeven maanden voor de Verenigde Naties in Mali zat. Nijlpaarden, leuke, koddige, gezellig dieren, toch? Neem dan spinnen, geen enkele knuffelfactor. Ik ben niet bang aangelegd, maar een spin als bureau-versiering: ik pas.

Nu is mijn oudste dochter groot fan van Freek Vonk dus we leren een hoop over dieren thuis. Wat blijkt nou, het nijlpaard staat in de top 10 van meest dodelijke dieren! Dodelijker dan haaien en kwallen. Het nijlpaard blijkt een humeurige massamoordenaar in Afrika. Jaarlijks bijt hij zo’n 200 mensen en kinderen dood!

Spinnen daarentegen kom je niet tegen in dergelijke top 10-lijstjes. Toch heeft vrijwel iedereen geheel andere associaties bij dit grotendeels onschuldige beest.

Stempels
Zo heb je dat soms ook in de werkomgeving. Soms heeft iemand, zonder dat je precies kan zeggen waarom, het stempel lastig. Agressief. Pittig. Pas op… En op de een of andere manier worden opmerkingen van deze man of vrouw altijd negatief geïnterpreteerd. Of genegeerd. ‘Daar heb je hem weer’. Of ‘O god, heeft zij weer iets te miepen’.

Dat soort onbewuste stempels kan voor veel problemen zorgen. Waardevolle feedback en inzichten worden niet gehoord. De persoon gaat zich misschien ook wel gedragen naar de reputatie. Er ontstaat steeds meer frictie en vergaderen of samenwerken aan een project wordt met de week vervelender.

Totdat de bom eens barst. Een flinke scheldpartij of een ziekmelding volgt. En nu?

Symptomen
Als mediator zien we zo’n uitbarsting als een symptoom van iets anders. Een uitnodiging om weer eens te gaan graven. Wat speelt er onderhuids? Hoe is deze reputatie ontstaan? Was het altijd moeilijk tussen jullie, of is er iets gebeurd de afgelopen periode? Wat speelt er nog meer in het bedrijf? En wat is er nodig om weer te gaan bouwen aan herstel? Wat willen jullie wél met elkaar? Welke positieve eigenschappen brengt deze collega mee, en hoe zorgen we dat communicatie-momenten voortaan wel constructief verlopen?

Reputatie-management
En werkelijk waar: dan blijkt de spin toch niet zo giftig. En was het nijlpaard achteraf wellicht iets minder gezellig en onschuldig dan het zich deed voorkomen. Reputaties worden opnieuw geijkt, de relatie onder de loep genomen. En er blijkt verandering mogelijk. Dat is waar we aan tafel naar streven. En in veruit de meeste gevallen worden er goede oplossingen gevonden. In jullie beider belang.

Last van stempels en reputaties waardoor je de mens en collega niet meer ziet staan, letterlijk en figuurlijk? Blijf niet doormodderen. Schakel eventueel een onafhankelijke begeleider in. Voor vrijblijvend advies: bel 020 685 3330 of mail ons via info@mediationamsterdam.nl

Goede voornemens en ambitie

Eerder deze week stond ik voor internationaal gezelschap om te spreken over mediation. Voor een zaal opleidingsmanagers en professoren aan de International Black Sea University in Tbilisi, Georgië. De faculteiten marketing & management, economie en vooral de rechten waren goed vertegenwoordigd.

Op uitnodiging van de decaan vertelde ik waarom ik denk dat mediationvaardigheden en coöperatief onderhandelen zo belangrijk zijn voor de nieuwste generatie professionals.

Meer dan alleen conflicten oplossen
Als mediator wil ik niet alleen conflicten helpen oplossen. Ik heb last van grotere idealen en, om in de termen van begin januari te blijven: goede voornemens. Conflict voorkomen. Betere resultaten en meer samenwerking brengen in een wereld waarin we elkaar toch vooral nodig hebben. Ook in 2017.

Ik mag graag bruggen bouwen. En daarnaast houd ik ook wel van wat spanning en avontuur. Een verhaal houden over mediation voor een kritisch onbekend gezelschap dat weinig tot niets wist over het onderwerp was zeker een uitdaging.

Mijn eindbetoog was als volgt. Waarom zouden wij in de nieuwe generatie professionals moeten investeren d.m.v. mediationvaardigheden?

  • Conflicts are costly, legal solutions take time and do not always solve real issues underlying conflict
  • The world of business is becoming more and more competitive & global: we need new leadership that builds inclusive & effective businesses
  • Mediation-skills appreciate building common ground – which facilitates sharing of ideas and interests and enables better solutions (win/win) in any field – both in the public and private interest as well as commercial.

Het verhaal sloeg aan dus dit avontuur ga ik aan. Komend jaar ga ik een aantal weken lesgeven aan deze universiteit. Zo kan ik wat van mijn goede voornemens in de praktijk gaan brengen. Daar heb ik ontzettend veel zin in. Want ik geloof dat mediation werkt. Wereldwijd.

Ambassadeurschap
Meer weten over mediation en mediationvaardigheden? Eline en ik geven het hele jaar door graag presentaties aan groepen HR & juridische professionals/ondernemers als ambassadeurs voor de NMv. Neem gerust contact op!

 

 

Maatschappelijk motief

Wat een gekke weken. Wilders staat voor de rechter na provocerende en extreem kwetsende uitlatingen doch lijkt populairder dan ooit. Ondertussen is in Amerika Donald Trump verkozen tot president. En wat heeft dat met mediation te maken vraag je je misschien af?

Op het nationale mediationcongres afgelopen week sprak hoogleraar Paul Scheffer over maatschappelijke problemen rondom uitsluiting, migratie en maatschappelijk debat. Een van zijn stellingen was: conflict tussen culturen is onderdeel van het vormen van een nieuwe maatschappelijke realiteit: wij zijn een migratieland. Like it or not.

Conflicten rondom bijvoorbeeld vrijheid van meningsuiting zoals de massale aangifte tegen Geert Wilders om zijn “minder, minder, minder”-uitspraak is een vorm van emancipatie: wij zijn hier.

Interesting times
Een tweede inspiratiebron deze week was dit stuk van Zadie Smith. Haar conclusie: in andere tijden kun je wellicht als kunstenaar of schrijver weg blijven van politiek gedruis. Maar niet als je leeft in “interesting times”.

Neutraal blijven
En dat raakte me. Ik ben iemand die privé op facebook en op twitter best eens een idealistische/maatschappij kritische opmerking plaatst. Maar als mediator moet ik me ten alle tijden neutraal en onpartijdig profileren toch?

Wel, misschien toch niet. Ik ben een mediator in hart en nieren. En aan tafel ben ik er voor iedereen. Mijn mening doet er niet toe, het gaat om jullie belangen en behoeftes. Maar: ik heb in volle overtuiging gekozen voor dit beroep. Het voelt als een roeping. Ik geloof in mediation als alternatief voor elkaar (verder) beschadigen in een gerechtelijke procedure. Ik geloof in samen om tafel in plaats van in de loopgraven, met de focus op het eigen gelijk en de “winst”. Daaruit volgt ook een maatschappelijke betrokkenheid. Uiteindelijk zijn we allemaal mensen. Mensen op zoek naar veiligheid, een plek waar we in vertrouwen ons ‘nest’ kunnen bouwen. Waar we erkenning krijgen voor wat we doen en de ruimte om zo nu en dan een fout te maken en daar van te leren.

Uit de kast: I care
Conflictvaardigheden, oprecht luisteren naar elkaar en dialoogbegeleiders en bruggenbouwers helpen om een wereld en maatschappij te bouwen en behouden. Juist in “interesting times”. Dus ik kom uit de kast. Ik ben een activist. Een mediator met maatschappelijk motief. Voor elke klant, maar ook een beetje voor iedereen. Ik wil in gesprek en naar je luisteren. Of je nou PVV stemt of pas net in Nederland bent. Op het schoolplein, in het openbaar vervoer en op sociale media. Spreek je snel?