familiestatuut in familiebedrijf

HET (ON)ZICHTBARE CONFLICT IN FAMILIEBEDRIJVEN

Verrassend onderzoek door VU-master-studenten.

In de maand juni stelden we een groep VU-master-studenten organisatiewetenschappen een vraag: hoe kunnen we familiebedrijven  bijstaan in conflictsituaties? Die vraag stellen deden we trouwens niet alleen maar samen; Matthijs Bierman, zakelijk mediator en tot 1 oktober daarnaast ook  directeur van de Triodosbank deed mee. Het advies dat we kregen was verrassend en onverwacht. Niet voor het eerst ondervonden we weer hoeveel energie en inspiratie wij terugkrijgen als we bereid zijn onze kennis, ervaring en netwerken te delen met jonge professionals. 

Onverwacht kritisch

Eline van Tijn: “Het advies vorige week luidde kortweg: doe het niet! …èh wat? Tsja, volgens onze jonge adviseurs heeft mediation weinig kans van slagen bij conflicten in familiebedrijven. Dus kwamen ze met een ander voorstel. Als zakelijk mediator zijn wij namelijk bij uitstek geschikt om bedrijfsfamilies te begeleiden bij het opstellen van hun familiestatuut. Wat een goed idee; daar gaan wij graag mee aan de slag!”

Adviesrapport

Het adviesrapport geeft weer hoe conflict bij familiebedrijven werkt en welke rol daarbij voor Mediation Amsterdam is weggelegd. Het kwam tot stand op basis van praktijk- en literatuuronderzoek; input van het Landelijk Expertisecentrum Familiebedrijven, diverse diepte-interviews met ondernemers en opvolgers in familiebedrijven en de ervaringen van ons kantoor.

Complexiteit en Glasl

Conflicten in familiebedrijven zijn vaak complexer zijn dan bij andere bedrijven. Conflicten blijven vaak (on)bewust lang onbesproken waardoor escalatie op enige moment onvermijdelijk wordt. Door de combinatie van deze sluimerende conflicten, de vaak lange familie-voorgeschiedenis en complexiteit van de verhoudingen en belangen, escaleren conflicten bij familiebedrijven veelal met explosieve snelheid. Om in de termen van de escalatieladder van Glasl te spreken, fase 2, (trap 4 t/m 6) wordt eigenlijk overgeslagen.

Vechten en verliezen

Op het moment dat het conflict escaleert, belandt de familie direct in de vechtfase waarin alle belangen wegvallen en het nemen van juridische stappen de enige oplossing is. Het moment van escalatie kan niet altijd voorspeld worden en kan zelfs voor de betrokken familieleden onverwachts komen. Op basis van die observaties  lijkt er voor de zakelijk mediator weinig tijd en ruimte om gedurende het conflictproces ingeschakeld te worden. Dat komt overeen met onze eigen ervaring in de praktijk de afgelopen jaren. Familiebedrijven schakelen (te) laat een mediator in, vaak pas nadat er al juridische stappen zijn genomen en dan op doorverwijzing van de Rechtbank.

Geen tijd om hulp te vragen

Onze jonge onderzoekers constateerden dat het familiale ondernemers vaak niet (meer) lukt om tussendoor hulp te vragen om een conflict te de-escaleren, maar dat er wèl in een veel eerder stadium  winst te halen is, namelijk bij het opstellen van een familiestatuut. Wordt dat familiestatuut (mede) met behulp van een mediator opgesteld, dan kan daarin ook conflict-management worden meegenomen. In een statuut worden regels en afspraken vastgelegd over hoe de familie met het bedrijf wil omgaan. Het draait daarbij om het zoveel mogelijk in balans brengen van familie- en bedrijfsbelangen.

Drie voordelen van het familiestatuut

In hun advies noemen de studenten de volgende voordelen van het opstellen van een familiestatuut

– Voordat een conflict ontstaat zullen familieleden al moeten nadenken over kwesties die conflictgevoelig zijn, zoals overname, zeggenschap of de verdeling van aandelen na een overlijden

– Deze gevoelige kwesties brengen (latente) irritaties veel eerder aan het licht; onder begeleiding van een gespecialiseerde mediator kan men constructieve gesprekken voeren die leiden naar een solide basis onder een toekomstbestendig bedrijf;

– Tenslotte staat in het familiestatuut een paragraaf over conflicthantering waarin concreet wordt gemaakt hoe men een eventueel conflict wil oplossen en welke partijen hiervoor worden ingeschakeld.

Door als familiebedrijf een familiestatuut op te stellen kan men tijdig reflecteren op conflicthantering. Het is een uitstekende manier om het gesprek tussen familieleden op gang te krijgen, belangen en opvattingen op tafel te krijgen en goede afspraken te maken

Ons kantoor krijgt dus het advies om eerder bewustwording te creëren over de aanpak van conflicten bij familiebedrijven. Er is bij het voorkomen van conflicten in familiebedrijven een preventieve rol weggelegd voor Mediation Amsterdam. En dat advies nemen wij graag dankbaar over!

Hieronder het pakkende adviesfilmpje dat we ontvingen naast een gedegen adviesrapport.

 

Dit artikel is gebaseerd op het mooie advies van VU-master-studenten: Maaike de Lange, Anna Klas, Shanna Ros, Rosemarie Steenbeek, Cyrma Tawjoeram; onze grote dank voor hun geweldige snelle service.

 

 

Tabitha en Eline in Edam

Succesvol bemiddelen in zakelijke conflicten in Noord-Holland

Eerste jubileum kantoor Edam in lockdown.

Na een jaar verbouwen was het eindelijk zover: aan de Voorhaven in Edam openden we onze tweede vestiging in april 2020.  Net in de eerste lockdown was het een raar moment. De feestelijke borrel werd uitgesteld, het werk ging gelukkig door, online, of onder strenge voorwaarden ook op kantoor. Nu is het april 2021. Een mooi moment om terug te kijken op het afgelopen jaar.

Eline van Tijn: ‘Net als onderzoeksjournalisten worden wij bij Mediation Amsterdam enthousiast als we horen dat er ergens een zakelijk conflict speelt. Volledig vastgelopen. Waarvan de betrokkenen echt niet meer weten hoe ze er nog uit kunnen komen. Ons enthousiasme komt voort uit onze jarenlange ervaring als zakelijke en arbeids-mediators. Omdat we weten dat ruim 8 op de 10 zaken in mediation tot een goed einde komen.’

Groeien
We zijn al vijftien jaar gevestigd in Amsterdam Noord, en daar groeiden we de afgelopen jaren uit ons jasje. Twee van onze mediators wonen zelf in de regio Groot-Waterland, dus was het logisch om uit te breiden in Edam. Mooi om te constateren dat in het afgelopen jaar juist ook Noord-Hollandse ondernemers en organisaties de weg naar ons Edammer kantoor hebben gevonden.

Ondanks de pandemie hebben we kunnen doen waar we goed in zijn: conflicten ontwarren en in relatief korte tijd zorgen dat het gesprek weer op constructieve wijze gaat over oplossingen. Want of je nu overspannen thuis zit, of met slaande ruzie op de zaak; conflict maakt meer stuk dan je lief is. De onzekerheid die ruzie met zich meebrengt geeft daarnaast ook onrust bij de collega’s. Soms sijpelt het zelfs al door naar buiten, en krijg je vragen van leveranciers of klanten. ‘Wat is er bij jullie loos?’

Hoe het begint…

Van Tijn: ‘Het begint meestal met een telefoontje van één van de betrokkenen. Bijvoorbeeld de oprichter van een familiebedrijf waar de samenwerking bij de volgende generatie is vastgelopen. Van de manager van een grote zorginstelling waar het niet botert op een afdeling. Of van een medewerkster die overspannen thuis zit na een conflict op de werkvloer. En ga zo maar door, conflicten kunnen overal ontstaan en horen erbij.’

Aan het begin van een mediation gaan we op onderzoek. In tegenstelling tot een journalist (of een rechter) hoeven we niet uit te zoeken wat de feiten zijn. Dat weten de betrokkenen zelf wel, al zijn ze het zelden eens over de interpretatie van die feiten. Wij gaan kijken naar de conflictdynamiek; waarom liep het vast, wat is er nodig om het gesprek weer op gang te krijgen, wie zijn er nodig om een goede oplossing te bereiken?

Wij zijn als registermediators gebonden aan geheimhouding en de deelnemers in de mediations ook. Dat geeft vaak rust en ruimte om op tafel te brengen wat er echt speelt.

Zonder wrijving geen glans!
Conflicten kunnen ook wat opleveren. Een goede botsing kan de motor van verandering en verbetering zijn. Waar met passie wordt gewerkt, wil het wel eens knallen. Mooi als je dat zelf kunt uitpraten en daarna samen een nieuwe koers kunt bepalen. Lukt dat niet (meer) dan is er altijd de mogelijkheid om het met behulp van een professionele mediator te proberen, vóór je het opgeeft of tegen elkaar gaat procederen.

We kijken er naar uit om nog vele jaren in Edam en wijde omgeving deel uit te maken van het lokale ondernemerslandschap en op onze eigen manier een steentje bij te dragen aan minder conflicten en méér oplossingen.

Wil je meer weten over mediation of eens op de koffie komen in Edam? Neem gerust contact op.

Mediation in Noord-Holland

Edams kantoor in Noord-Hollands Dagblad

Onze zakelijk mediator Eline van Tijn is naast mediator en ondernemer ook actief als ambassadeur voor mediation. Dat doet ze al jaren binnen de Nederlandse Mediatorsvereniging (NMv) waar ze ook lang een bestuursfunctie had, maar ook regionaal in Noord-Holland.

De concrete aanleiding was het feit dat onze vestiging in Edam ondanks de beperkingen door de Corona-pandemie toch alweer een jaar goed draait. Vanuit Edam bedienen we vooral organisaties en ondernemers in de regio Groot-Waterland. Veel van die bedrijven zijn echte familiebedrijven. Als het dan mis gaat, gaat het vaak ook echt mis. Juist dan is mediation een goed plan!

Lees verder in het volledige interview over mediation in onze provincie met Eline in het Noord-Hollands Dagblad.