Berichten

Faillissement of mediation?

Het gaat slecht met het bedrijf en wat nu – zakelijke mediation of faillissement?

Het zijn op dit moment bepaald geen makkelijke tijden voor ondernemers. Sommige sectoren zijn nog meer de dupe dan andere: de horeca, de reisbranche en culturele ondernemers. Het is zonder meer voor veel ondernemers een uitermate stressvolle tijd. Meerdere onderzoeken tonen aan dat de verwachting is dat het aantal faillissementen sterk zal stijgen. Niet alleen in Nederland, maar in de hele wereld. Zakelijk mediator en voormalig bankier Roderic van Voorst tot Voorst maakte in zijn carrière de afgelopen veertig jaar de nodige economische crises mee. Hij deelt in dit artikel enkele observaties, en zijn visie op de (meer)waarde van gestructureerd overleg voordat het doek van een onderneming definitief valt

De start

Als de schulden zich opstapelen, betalingen niet meer kunnen worden gedaan bij gebrek aan liquide middelen en er geen toekomstperspectief is, kunnen crediteuren, of de ondernemer zelf, een faillissement aanvragen. De rechter besluit dan daartoe, stelt een curator en een rechter-commissaris aan en het doek valt voor de onderneming. Alles wordt geliquideerd. De crediteuren krijgen in de meeste gevallen weinig tot niets van hun vordering betaald. Fiscus, werknemers, leveranciers met eigendomsvoorbehoud en de bank met een hypothecaire lening hebben allemaal een preferente status. Ook de curator krijgt met voorrang zijn salaris uit de boedel betaald.

Als de onderneming in een BV is ondergebracht gaat de BV failliet. In het geval van een zzp’er betreft het vaak een persoonlijk faillissement. Dan gaan ook alle persoonlijke bezittingen onder de hamer. Een ergere nachtmerrie is nauwelijks voorstelbaar, zeker als ook nog eens een huwelijkse gemeenschap van goederen in het faillissement valt.

De rechtbanken bereiden zich op de nieuwe golf faillissementsaanvragen voor, getuige een recent artikel op Rechtspraak.nl:

Het alternatief: crediteurenakkoord

Bij de huidige forse tegenwind kan het goed zijn om met alle betrokken partijen tijdig een zakelijk mediationtraject te starten, om een dergelijk definitief faillissement te voorkomen. Onder vakkundige begeleiding komen de verschillende belangen helder op tafel. Bij voorbeeld:

– de ondernemer heeft het nu weliswaar heel moeilijk door de Corona-maatregelen, maar moet over een jaar of wat weer kunnen opbloeien;
– hij of zij wil op basis van bewezen kwaliteiten door kunnen gaan met deze onderneming;
– de crediteuren zijn bij een faillissement vrijwel zeker het grootste deel van hun vordering kwijt;
– alle partijen verliezen een goede relatie;
– crediteuren willen ook liever een gezonde toekomst voor hun eigen zaak en hebben daar mogelijk wel wat voor over.

In goed overleg zijn er in dit soort situaties veel mogelijkheden om te komen tot een crediteurenakkoord. De partijen komen dan tot overeenstemming over een voor ieder acceptabele vorm van “water bij de wijn”, zonder dat definitief een einde komt aan wat in oorsprong een goede relatie was en in potentie ook weer kan zijn.

Loyaliteit in coronatijd

In deze coronatijd zien we ook wel initiatieven in deze richting – verhuurders die bijvoorbeeld de huur opschorten, totdat de huurder weer omzet maken kan. Geen van beiden is gebaat bij een definitief einde van de zaak, want ook dan komt er geen huur binnen (en nieuwe huurders zijn er voorlopig niet te vinden). Ook in een breder verband dan 1-op-1 zijn afspraken te maken. Eerlijk duurt het langst: crediteuren zullen het waarderen als de ondernemer in zwaar weer tijdig inzet op constructief overleg vanuit de intentie om de kleerscheuren voor alle betrokkenen zo klein mogelijk te houden. Een mediator kan dat gesprek op onpartijdige, efficiënte wijze begeleiden met oog voor relatie, gezamenlijke en individuele belangen.

Soms onvermijdelijk

Laten we helder zijn: een faillissement is niet altijd te voorkomen – en soms is een faillissement ook de enige optie, zeker als duidelijk is dat er echt niets meer te redden valt. De ondernemer (die met niets blijft zitten, behalve dan met de schulden die in het faillissement nog niet zijn voldaan) is dan in ieder geval verlost van de stress van het opruimen, want dat doet de curator voor hem. Die resterende schulden vallen weg als de BV verder niets meer kan of doet. Of, in het geval van een persoonlijk faillissement, pas als dat door middel van schuldsanering wordt geregeld. Kortom, een scenario dat het waard is om zoveel mogelijk te voorkomen.

Eens doorpraten?

Geïnteresseerd in een nader gesprek hierover? Bel gerust met Mediation Amsterdam. Bij ons vindt u door de wol geverfde mediators. Met ervaring als ondernemer en in de financiële wereld begrijpen ze snel waar u mee zit en helpen u bij het vinden van gedegen oplossingen.

Kan ondernemend Nederland anders de crisis uit?

De tijd van bezinnen en verbinden lijkt voorbij. Een tijd van faillissementen, ontslagen en mogelijk ook rechtszaken dreigt.  Het spoorboekje van Rutte zoekt een evenwicht tussen aan de ene zijde het beschermen van de Volksgezondheid terwijl we de nieuwe vijand beter leren kennen en beheersen.  Aan de andere kant is er een groot belang om banen te behouden. De laatste weken zien we een steeds grotere kloof ontstaan tussen de behoudende tak en de inmiddels bijna 3 miljoen ‘Corona-blockers’ die er wel een beetje klaar mee zijn.[1]

Wij denken dat we gezamenlijk kunnen kiezen voor een andere koers en delen een oproep aan ondernemers, overheid en stakeholders.

De eerste ‘Corona-rechtszaken’ zijn al gevoerd. Rechtbanken en advocatuur vrezen dat de wachttijden de komende maanden nog verder zullen oplopen. Alleen Samen was de slogan de afgelopen maanden. Hoe kunnen we dit principe doortrekken in een economische crisis? Welke rol pakken stakeholders zoals banken, vakbonden, advocaten en verzekeraars? Welke afslag gaan wij als ondernemend en werkend Nederland kiezen de komende maanden? Wordt het hard tegen hard of kan het ook anders?

Goed voorbeeld

De Britse overheid denkt van wel.[2] Al op 7 mei jl publiceerden zij de  ‘Guidance on responsible contractual behaviour in the performance and enforcement of contracts impacted by the Covid-19 emergency’ waarbij bedrijven dringend word opgeroepen om zich als goede contract-partners te gedragen. De richtlijn roept alle sectoren op om nadrukkelijk samen te zoeken naar mogelijkheden en een tijdrovende, onzekere en dure gang naar de rechter te voorkomen, zodat niet een hele keten stilvalt en ook andere bedrijven en afnemers als domino stenen omgaan.

 ‘It is recognised in particular that disputes, especially a “plethora of disputes”, can be destructive to good contractual outcomes and the effective operation of markets’.

Als conflictprofessionals en ondernemers denken ook wij dat het anders kan. Juist nu in (dreigende) crisistijd.

Onze oproep:

Aan ondernemers: Wacht niet op een overheidsdecreet. Laten we als ondernemers nu al kiezen voor effectief conflictmanagement. Ga duurzaam om met (sluimerende) conflicten; dus eerst om tafel, belangen in kaart brengen en opties onderzoeken vóórdat je juridisch je ‘gelijk’ gaat halen.

Aan de Overheid: Steun het initiatief van de Raad voor de Rechtspraak, expertgroep Maatwerk en Mediation, om ook bij het aanbrengen van handelsgeschillen actief te onderzoeken of partijen bereid zijn om eerst nog samen te zoeken naar oplossingen; de mogelijkheid tot een turbo-mediation-traject tijdens de 6 weken wachttijd voor de zitting.

Aan Minister Dekker: maak nu u toch al bezig bent met de consultatie voor de Mediationwet[3] ook gelijk een slag in het borgen van alternative dispute resolution in civiele zaken. Start dit jaar nog met een pilot om juist bij de verwachte golf van faillissementen d.m.v. mediation of medarb[4] te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om de schade te beperken.

Aan werkgevers, werknemers en vakbonden: zoek naar win/win oplossingen. Zoek samen naar manieren om werkgelegenheid te behouden waar mogelijk, én de bedrijven op de lange termijn duurzaam en toekomstbestendig te maken. Durf stoere keuzes te maken, juist nu.

Aan verzekeraars, geldverstrekkers en branche-verenigingen: maak uw leden/klanten actief bewust van de mogelijkheden en opties voor consensual dispute management. Dat bespaart in oplopende juridische kosten en verkleint het effect op vertrouwen en slagkracht binnen bedrijven tijdens een slepende juridische procedure. Publiceer, net als de Britse bouw, actief richtlijnen hoe jullie sector duurzaam om kan gaan met het aanpassen van contractuele verplichtingen en het managen van bijkomende geschillen.

[1] https://www.parool.nl/nederland/onderzoek-groep-coronamijders-groeit-in-nederland~b8f1775e/

[2]https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/883737/_Covid-19_and_Responsible_Contractual_Behaviour__web_final___7_May_.pdf

[3] https://www.mr-online.nl/minister-dekker-komt-met-voorstel-mediationwet/

[4] Een combinatie van mediation en arbitrage waarbij er een bindend advies volgt, als de mediation niet tot overeenstemming leidt.