Berichten

Muzikale troost in bijzondere tijden deel 4

Liefde in muziek

Na de vele positieve reacties op de eerder gepubliceerde “shortlist” van rustgevende muziek voor deze onrustige tijden, hierbij een nieuw lijstje van stukken om even tot bezinning te komen. Deze keer bespreekt Roderic enkele prachtige klassieke stukken uit de opera en kamermuziek.

Tussen de enorme stroom van afzeggingen van evenementen kwam vorige week ook het nieuws dat de Bayreuther Festspiele in juli en augustus dit jaar niet doorgaan. Wie niet van Wagner houdt zal het waarschijnlijk worst wezen, zijn muziek is voor hen eindeloos lang en te zwaar. Toch was Wagner een ongekende vernieuwer in de muziek en meer specifiek in de opera, die hij ontwikkelde tot “Gesamtkunstwerk”.

Zijn muziek vertolkt emoties vaak op een heel directe manier, dus een Wagner-opera van vier uur gaat je bepaald niet in de kouden kleren zitten en dat is voor een heel aantal mensen begrijpelijk “too much”. De liefhebbers krijgen er daarentegen geen genoeg van!

Richard Wagner was een rokkenjager, trouwde tweemaal en onderhield buitenechtelijke affaires. Zijn tweede vrouw, Cosima, was de dochter van zijn (twee jaar oudere) beste vriend Frans Liszt. Cosima was zelf 24 jaar jonger dan Richard.

Voor haar 33ste verjaardag op 25 december 1870 liet hij een klein kamermuziekgezelschap thuis een aubade aan haar spelen: de Siegfried-Idyll. Richard en Cosima waren toen net vier maanden getrouwd. Zijn liefde voor haar stroomt uit deze muziek, die “slechts” 20 minuten duurt (voor diegenen die “Isolde’s Liebestod” teveel vinden).

Liefde en Drama

Uiteraard is “liefde” een veelvoorkomend thema in de muziek – er is vrijwel geen opera waarin de liefde niet wordt bezongen. Liefdesduetten, liefdesgedichten en aubades, al dan niet beantwoord en al dan niet met happy end – een keuze is lastig te maken. Maar als het dan toch moet: Maria Callas in Puccini’s opera Tosca, waarin zij tot God bidt vanwege haar liefde voor haar man, die gevangen is genomen (en aan het eind van de opera ook wordt vermoord).

Lieve (vergeten) muziek

En als het niet over liefde zelf gaat? In het kader van “lieve muziek” vallen een aantal stukken van Anton Arensky (1861-1906). Het oordeel van “salonmuziek”, vanwege de lichte charme en weinig inventieve harmonie, heeft Arensky tot een enigszins vergeten componist gemaakt. Daarom van hem maar liefst drie stukken, want ook “easy listening” muziek heeft kracht en waarde, al was het maar door het vermogen om mensen ervan te laten genieten.

  1. Op. 43: No. 5. Andantino door Martin Cousin
  2. Op. 43: No. 6. Allegro moderato door Martin Cousin
  3. Op. 41: No. 2 in F-Sharp Major door Adam Neiman

Benieuwd naar de eerdere 3 lijstjes van Roderic, Eline en Tabitha?

Muzikale troost in bijzondere tijden deel 3

We zitten alweer in week vier van Social Distancing. Het is raar om te merken hoe ook mijn gevoel over deze periode heen en weer slingert. Tussen dankbaarheid,  voor gezond zijn, sinds vorig jaar een huis mét tuin te hebben, kinderen die het naar omstandigheden goed doen, en onzekerheid, soms zelfs angst. Over ons inkomen, wat er komen gaat, en, sinds gisteren ook over geliefden. Zonder er teveel over uit te willen wijden, is er nu reëele zorg over een naast familielid dat in – werkend in een zorginstelling – mogelijk besmet is. En uiteraard gewoon geheel ingepakt doorwerkt zo lang het kan, want collega’s zijn al ziek en voor de cliënten moet gewoon gezorgd worden. Dat bericht kwam binnen…

Des te harder heb ook ik behoefte aan mooie dingen, zoals troostrijke en opbeurende muziek. Mijn collega’s Roderic en Eline gingen vorige week al voor.

Mijn favorieten:

Erbarme Dich van Bach. De versie die violiste Lisa Batiashvili speelde inclusief speech, enkele weken na de MH17 ramp op het slotconcert van het Grachtenfestival raakt me keer op keer. Haar woorden “There is something unique en divine in all of us, and we should remember it in dark times” zijn raak en troostend.

– “Ubi Caritas”, een gezongen gebed uit Taizé, een op (wereld-)vrede gestoelde geloofsgemeenschap in Frankrijk waar ontmoetingen worden georganiseerd tussen jongeren van over de hele wereld, ongeacht (geloofs-)achtergrond.

– Van heel andere orde, maar beeldschoon over de behoefte aan verbinding in een relatie: Pink en Nate Ruess “Just Give me a reason

– Misschien ook omdat Liesbeth net overleden is, maar ook lang daarvoor was ik al fan van dit nummer uit 2005: Alderliefste, Ramses Shaffy en Liesbeth List: “Vivre / Laat me“, eigenlijk geen troostrijk nummer, maar door de liefdevolle samenwerking van deze twee artiesten en de band toch een nummer dat ik heel graag luister.

– Passend bij deze week vlak voor Pasen, is deze versie van “Wie heeft de zon / Ik leef mijn leven” van Jeangu Macrooy, Tommie Christiaan en Brainpower. Het nummer uit de Passion van 2018 schuurt, doet een beetje pijn en is indringend mooi. Ik was bij tijdens de opnames in Amsterdam Zuid-Oost en ook toen kwam het nummer vol binnen.

– Magisch, dapper en zo vol van hoop (naast de fenomenale muziek): Het West Eastern Divan Orchestra met het legendarische concert in Rammalah in 2005 o.l.v. Daniel Barenboim. Dat deze jonge Israëli en Palestijnse musici op die plek samen muziek konden maken, met alles wat daar voor nodig was, is zo’n krachtig, bijna wonderbaarlijk feit. Ik hoop vurig dat het eens ‘normaal’ wordt dat in die twee landen zonder problemen samen muziek gespeeld kan worden.

Voor iedereen in deze buitengewoon bijzondere en tegelijkertijd verdrietige tijden, toch een mooi pasen en fijn ontluikend voorjaar gewenst.

Muzikale troost in bijzondere tijden – deel 2

Ook onze zakelijke- en arbeidsmediator Eline van Tijn leeft haar hele leven al met muziek. Vandaag deelt zij in deel 2. haar tips om in deze bijzondere tijden even afleiding en troost te vinden.

‘Na het mooie initiatief van Roderic kan ik natuurlijk niet achterblijven.

Ook voor mij geldt: er is zoveel muziek waar ik blij van kan worden! Ik deel nu de nummers die als eerste opkomen:

Nummer 1: Brahms

Om te beginnen volg ik graag de klassieke koers van Roderic. Ik speel geen piano maar dwarsfluit en door een arrangement voor mijn fluitkwartet van de 3e symphonie van Brahms is dat een enorme favoriet van mij geworden.

Nummer 2: een vleugje New Orleans

Vervolgens neem ik iedereen graag mee naar New Orleans, waar ik zo vaak te gekke lokale artiesten heb horen spelen, zoals de fantastische blazers van de beroemde Preservation Hall Jazz Band

En jazz vormt maar een klein deel van het enorme rijke muzikale erfgoed uit New Orleans. Meer van deze tijd zijn de artiesten Stanton Moore, een van de beste drummers ter wereld, Trombone Shorty, waanzinnige trombonist, die zijn bijnaam verdiende omdat hij als kleuter van 3 al trombone speelde en Cyril Neville, steengoeie zanger uit de zwaar getalenteerde muzikale familie Neville. Ze spelen samen een nummer waar ik altijd op wil dansen. Zoals deze van Allen Toussaint, de lokale hitcomponist die helaas in 2015 is overleden, maar die ik gelukkig daarvoor nog vaak heb mogen zien en horen spelen.

Nummer 3: familie-favorieten

Zo kan ik nog eindeloos doorgaan, maar goed; wat ik nog graag wil delen is dit juweeltje, troostrijk nummer van mijn eigen muzikale man, Geert-Jan Hoek, ook nog eens geproduceerd door mijn eigen broer, Eric van Tijn, in onze eigen studio Soundwise.

En tot slot deze prachtige nieuwste versie van het oude succesnummer uit eigen stal, 15 miljoen mensen. Zojuist ten tijde van Corona gecoverd door Nederlandse topartiesten Snelle en Davina Michelle.

Zonder muziek kunnen we niet!’