Schakelpijn: als alles anders loopt dan verwacht

Ik, Tabitha, moest even slikken gistermiddag, en bleef een beetje humeurig de rest van de dag. Totaal onverwacht, terwijl ik midden in een online training zat, bleek mijn vlucht van vannacht geannuleerd. Na 10 dagen in Tbilisi, verlangde ik naar mijn eigen bed, mijn andere twee kinderen, en heb ik bovendien allerlei afspraken voor donderdag en vrijdag. Omgaan met onverwachte veranderingen: schakelpijn, noemde ik het.

Ik sta daarin (denk ik) niet alleen; iedere professional kent het wel: je bereidt een project, presentatie of overleg zorgvuldig voor. Je denkt na over scenario’s, je plant je tijd. En dan… verandert alles. De planning schuift, prioriteiten kantelen, er komt een spoedvraag tussendoor of een cruciale stakeholder haakt af of iemand komt niet opdagen bij de geplande mediationsessie… De gevoelens die dan (kunnen) opkomen – frustratie, stress, een knoop in je maag – kun je ook onder de noemer schakelpijn scharen.

Wat is schakelpijn?

Schakelpijn is het ongemak dat je ervaart wanneer je snel moet omschakelen naar een nieuwe realiteit die niet in jouw draaiboek stond. Het is geen fysieke pijn, maar een mentale weerstand: je brein protesteert tegen het loslaten van wat je net zorgvuldig had uitgedacht. Iets wat we ook aan de mediationtafel regelmatig tegenkomen.

Waarom is schakelen zo lastig?

Verlies van controle – Je hersenen houden van voorspelbaarheid. Een plotse wending voelt als verlies van grip.
Ego in het spel – Je hebt energie gestoken in een plan. Als dat plan ineens irrelevant wordt, kan dat voelen als een deuk in je vakmanschap.
Cognitieve belasting – Omschakelen vraagt extra mentale energie. Je moet niet alleen een nieuw pad vinden, maar ook je eigen emoties managen.

De valkuilen

Blijven hangen in weerstand: “Maar we hadden toch afgesproken…” – dat kost energie en vertraagt het team.
Overhaast nieuwe beslissingen nemen: in de drang om weer controle te krijgen kun je te snel handelen.
Zelfkritiek: jezelf kwalijk nemen dat je niet “flexibel genoeg” bent.

Wat helpt tegen schakelpijn

Benoemen. Alleen al erkennen dat het even schuurt – “Ik merk dat ik moet schakelen en dat voelt ongemakkelijk” – verlaagt de spanning, en kweekt in ieder geval enig begrip bij je omgeving.
Adem en pauzeer. Een korte pauze (desnoods één minuut) geeft je hersenen ruimte om het nieuwe scenario te verwerken. In mijn geval lukte dat niet echt, en ben ik na een paar uur regelen van een nieuwe vlucht, maar gewoon vroeg naar bed gegaan.
Herformuleer je doel. Vraag jezelf: wat is nu het belangrijkste einddoel? Vaak blijft de kern gelijk, ook als de weg ernaartoe verandert. In mijn geval; een lijstje met de belangrijkste zaken die ik moest regelen/verzetten doordat ik een dag later pas in Nederland ben, en een berichtje aan mijn achtergebleven gezinsleden.
Deel met je team. Heeft de verandering niet alleen impact op jou, maar ook op het werk of de planning van anderen? Bespreek wat er verandert en wat dat voor iedereen betekent. Zo wordt schakelen een gezamenlijke beweging in plaats van een individuele worsteling. En wellicht heeft één van de anderen een goed idee of alternatief plan. In mijn geval kreeg ik hulp van mijn zwager, die wel tijd had (ik zat midden in een online training toen het bericht kwam) en met de helpdesk is gaan bellen. Resultaat nog steeds; geen vlucht vandaag, maar ik was niet alleen.
Heb je in het algemeen moeite met loslaten/ controle? Oefen in micro-schakels. Creëer bewust kleine wendingen in je dag – een andere route, een onverwachte volgorde van taken – om je mentale ‘schakelspier’ te trainen.

Alles gaat toch altijd anders?

Nu was ik na 1,5 week in Georgië al aardig getraind in “alles gaat anders dan verwacht”, en moet ik als mediator/ondernemer en moeder in een bi-cultureel, neurodivers gezin sowieso aardig vaak plannen aanpassen en wendbaar zijn. Maar toch, gister was net even een keer schakelen teveel.

Ik ga vandaag eens nadenken of ik ook dankbaar kan zijn, en mijn takenlijstjes en agenda misschien wat losser kan bejegenen. Minder stress, meer ruimte.

Kijken of ik mijn schakelpijn kan omzetten in dankbaarheid, voor een extra dagje Tbilisi met mijn oudste dochter. Het onverwachte heeft in ieder geval al inspiratie voor een blog opgeleverd!